Co znaczy passer un savon à quelqu'un?

Si quelqu'un vous passe un savon, généralement ce n'est pas un bon signe. Et contrairement aux apparences, ça n'a rien à voir avec l'hygiène. En effet, passer un savon à quelqu'un signifie le remettre en place, très souvent, en lui faisant un sermon.

Imaginez la situation suivante: en allant à la mairie vous avez oublié de mettre votre portable en silencieux. Et comme par hasard, précisément ce jour-là votre mère ne cesse pas de vous appeler pour que vous lui donniez des conseils. Tout d'abord elle vous appelle car elle veut demander quel type de fleurs sera à la mode cette saison. Ensuite, cinq minutes plus tard, elle doit absolument savoir si trois pots de fleurs c'est assez pour décorer le balcon pour enfin vous communiquer, après dix minutes et un autre coup de fil, que finalement elle a changé d'avis et faute d'argent elle ne va rien acheter cette semaine. 

Et comme dans les lieux publics l'usage abusif des téléphones portables n'est pas très bien vu, l'un des fonctionnaires vous demande d'éteindre votre appareil ou bien de quitter la queue. Bref, il vous passe un savon. 

(Photo: CC0 Public Domain - Pixabay: ritual)

Jeśli jakiś Francuz, tłumacząc dosłownie, "podaje wam mydło" nie jest to dobry znak. I wbrew pozorom nie ma wiele wspólnego z tradycyjnie rozumianą higieną. Wyrażenie passer un savon à quelqu'un oznacza bowiem "udzielić komuś reprymendy, zganić kogoś". 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: wybierając się do urzędu miasta, zapomniałaś o wyłączeniu telefonu. Jakby przez przypadek, właśnie tego dnia wydzwania do ciebie twoja matka, która potrzebuje porady. Najpierw chce wiedzieć, jaki kolor kwiatów jest modny w tym sezonie. Potem, po pięciu minutach, czy trzy doniczki wystarczą, żeby ozdobić balkon, by w końcu, po dziesięciu minutach i w ramach kolejnego telefonu, poinformować cię, że z braku pieniędzy ostatecznie nic już nie kupi w tym tygodniu.

A ponieważ nadużywanie telefonu komórkowego nie jest dobrze widziane w miejscach publicznych, jeden z urzędników prosi cię o wyłączenie aparatu lub opuszczenie kolejki. Nie ma się co łudzić, właśnie udzielił ci reprymendy, po francusku "podał mydło". 

Co znaczy les anglais ont débarqué

Depuis quelques mois la Grande-Bretagne fait couler beaucoup d'encre dans la presse internationale. Tout à cause du fameux référendum connu sous le nom de "Brexit" qui a provoqué une série de conséquences dont le caractère final est difficile à prévoir.

Cependant, bien avant cet événement sans précédent, les anglais ont occupé une place importante dans les expressions françaises. En effet, je suis sûre que la plupart de vous a déjà utilisé une clé anglaise, a essayé de filer à l'anglaise d'une fête ou encore a mangé des pommes de terre à l'anglaise. Mais ce n'est pas tout, surtout pour les femmes qui, sans aucun doute, considéreront notre expression d'aujourd'hui plus que pratique, avant tout dans des situations qui exigent un haut niveau de discrétion ainsi que beaucoup de tact.

Imaginez la situation suivante: en famille vous avez décidé de partir au bord d'un lac. Comme il fait chaud tout le monde, déjà équipé de maillots de bain, ne pense qu'à se jeter à l'eau froide. Malheureusement, en arrivant sur place, vous vous rendez compte que cette fois-ci il vous sera impossible de profiter de cette expérience rafraîchissante, et pour cause, vous avez vos règles.

En étant une femme élégante, avec beaucoup de classe, en donnant vos explications, vous ne voulez pas entrer dans des détails plutôt désagréables. C'est pour cela qu'au lieu de dire "j'ai mes règles" vous pouvez vous servir de cette expression euphémique: les anglais ont débarqué. 
 

(Photo: CC0 Public Domain - Pixabay: gerarddm)

Od jakiegoś czasu Wielka Brytania jest jednym z najgorętszych tematów w prasie międzynarodowej. Wszystko za sprawą referendum w sprawie wystąpienia z Unii Europejskiego, którego konsekwencje, jak na razie, są trudne do przewidzenia. 

Niemniej jednak, na długo przed tym wydarzeniem Anglicy mieli zarezerwowane miejsce w francuskich wyrażeniach. Istotnie, wielu z Was z pewnością chciało wymknąć się z imprezy "po angielsku" lub szukając francuskiego odpowiednika narzędzia zwanego "kluczem francuskim" zdało sobie sprawę, że w języku Asteriksa jest ono po prostu kluczem angielskim. Być może jedliście również "ziemniaki po angielsku", czyli gotowane na parze.

To jednak nie wszystko, słówko Anglicy znajduje odbicie w jeszcze jednym wyrażeniu, które spodoba się szczególnie kobietom. Les anglais ont débarqué idealnie przydaje się w sytuacjach, w których zachowanie taktu i dyskrecji jest sprawą priorytetową. 

Wyobraźcie sobie, drogie Panie, następującą sytuację: wraz z rodziną zdecydowałyście się na wyjazd nad jezioro. Jako że jest ciepło wszyscy, wyposażeni już w stroje kąpielowe, myślą o momencie, w których będą mogli wejść do chłodnej wody. Po dotarciu na miejsce okazuje się jednak, że nie będzie Wam tym razem dane skorzystać z tej orzeźwiającej przyjemności, z prostego powodu, właśnie dostałyście okresu.

Będąc jednak eleganckimi kobietami, które nie mają w zwyczaju dzielić się mało apetycznymi detalami, zamiast użyć pospolitego wyrażenia o okresie, po francusku mówicie Les anglais ont débarqué.

Co znaczy po francusku avoir du chien?

Le français est souvent appelé "la langue de l'amour" ou "la langue des amoureux". Il est difficile d'indiquer les raisons exactes de cette étiquette. La langue française serait-elle considérée sexy grâce à sa mélodie particulière ou encore grâce aux différentes expressions qui évoquent l'amour? Quels que soient les facteurs déterminants, une chose est claire, oui la langue française est riche en expressions liées à l'amour, à la passion et à la séduction. Aujourd'hui nous allons nous pencher sur l'une d' elles, c'est-à-dire "avoir du chien". 

 Quand, quelqu'un, et précisément une fille a du chien, elle est, en d'autres termes, charmante, séduisante, attirante et irrésistible. Le rêve de tous les hommes, n'est-ce pas?

Imaginez la situation suivante: vous êtes dans un bar, seul et un peu ennuyé, à vrai dire. Soudain, la porte du bar s'ouvre et vous la voyez pour la première fois. Des cheveux longs, de belles jambes allongées visuellement par les talons, une robe moulante, les yeux de biche, le regard coquin et ce sourire ensorcelant qui vous laisse sans voix .... elle a du chien cette femme! Et vous n'êtes pas le seul à le remarquer. 

(Photo: CC0 Public Domain - Pixabay: Kaz)

Francuski jest uważany za "język miłości" tudzież "język zakochanych". Nie wiadomo do końca, skąd wzięła się ta opinia. Czy chodzi o melodię języka, która wielu wydaje się być atrakcyjna? A może powodem jest ilość francuskich wyrażeń związanych z miłością, pasją i uwodzeniem? Niezależnie od przyczyn, jedyne co możemy potwierdzić, to fakt, iż istotnie, w języku francuskim istnieje wiele "miłosnych" czy "romansowych" wyrażeń, a dziś zajmiemy się jednym z nich.

Kiedy po francusku, ktoś, a dokładniej kobieta, ma (trochę) psa (elle a du chien) oznacza to, że jest atrakcyjna, uwodzicielska i ma w sobie to coś, czemu nie można się oprzeć. Marzenie każdego mężczyzny, czyż nie? 

Wyobraź sobie następującą sytuację: jesteś w barze, sam i, prawdę mówiąc, nieco znudzony. Nagle drzwi baru otwierają się i wchodzi ona, widzisz ją po raz pierwszy. Długie włosy, piękne nogi wydłużone dzięki obcasom, obcisła sukienka, firanka rzęs, kokieteryjne spojrzenie i obezwładniający uśmiech, który pozostawia cię bez tchu.... ta kobieta ma w sobie coś (po francusku "elle a du chien"). I nie ty jeden to zauważyłeś. 

Co znaczy il faut se méfier de l'eau qui dort?

Si l'on vous demandait quelle est votre attitude envers l'eau, la majorité de vous présenterait sûrement beaucoup d'opinions positives illustrées de beaux exemples, comme "l'eau qui est nécessaire pour le corps" ou encore "la pluie qui arrose les champs afin de nous permettre de cultiver les légumes et les fruits".

Si l'eau est un élément important de notre vie, il n'en est pas moins vrai qu'elle a également son côté plus sombre représenté par les inondations, les débordements de rivières ou les pluies excessives. Et c'est exactement à ce deuxième aspect, bien plus dangereux que paisible que fait référence notre expression d'aujourd'hui.  

L'eau qui dort symbolise, en effet, une personne qui à première vue paraît inoffensive, mais qui peut montrer son vrai visage quand on y s'attend le moins. C'est pour cela que, bien évidemment, il faut rester vigilant. 

Imaginez la situation suivante: en tant qu'une personne très bavarde et un peu commère, vous ne hésitez pas à partager toutes les rumeurs avec vos collègues de travail. Tout le monde semble adorer vos histoires, sauf une personne, un homme appelé Stéphane, qui ne sourit jamais mais qui est toujours là quand vous commencez à raconter ce que vous savez. 

Un jour, l'un de vos collègues, vous aborde pendant une pause café et vous dit: "je pense que Stéphane raconte à notre chef tout ce qu'on dit derrière son dos." Mais comme, vous êtes optimiste de nature, vous lui affirmez "Mais non! C'est impossible, il ne dit jamais rien, il ne sourit même pas! C'est comme s'il n'était jamais là!". "Mais c'est justement ça" - répond votre collègue "méfie-toi de l'eau qui dort". 

(Foto: CC0 Public Domain: Pixabay - TomMarc)

Woda z reguły kojarzy się z czymś pozytywnym. Jako przykład zwykle podajemy takie przypadki, jak ilość płynów niezbędna do życia czy też deszcz nawadniający pola i umożliwiający, tym samym, uprawę warzyw i owoców.

Jednak woda ma również swoją ciemną stronę, którą symbolizują, na przykład, powodzie, wystąpienie rzek z brzegów czy zbyt obfite opady. I to właśnie do tego negatywnego aspektu wody nawiązuje dzisiejsze wyrażenie. 

Śpiąca woda (l'eau qui dort) jest symbolem osoby, która, na pierwszy rzut oka, wydaje się nieszkodliwa, niegroźna, a mimo to pokazuje swoje prawdziwe oblicze w momencie, w którym najmniej się tego spodziewamy.

Wyobraź sobie następującą sytuację: jako gadatliwa osoba troszkę lubiąca plotki, zawsze dzielisz się nowinkami ze swoim otoczeniem. Zdaje się, że wszyscy uwielbiają twoje historie. No...prawie wszyscy, jedynie człowiek o imieniu Stéphane nigdy się nie uśmiecha, a jednak zawsze jest w pobliżu, kiedy opowiadasz jakąś historię.

Pewnego dnia, podczas przerwy na kawę, jeden z twoich kolegów mówi: "myślę, że Stéphane donosi szefowi o wszystkim, co mówimy za jego plecami". Jednak jako optymista z natury, odpowiadasz "Niee, to niemożliwe, przecież on nigdy się nie odzywa, nawet się nie uśmiecha, zachowuje się tak jakby go nie było!". No właśnie, zauważa kolega "cicha woda brzegi rwie".

Co znaczy se jeter à l'eau?

L'expression française "se jeter à l'eau" est liée à la fois à la tragédie et au courage. Tout dépend de la façon dont on l'interprète. Littéralement nous pouvons nous jeter à l'eau afin de nous suicider, nous donner la mort. Cependant, au sens figuré cette expression fait référence aux décisions difficiles et souvent risquées prises à l'improviste. 

Imaginez la situation suivante: depuis longtemps vous êtes profondement amoureux de votre collègue de travail. Vous l'avez dans la peau et pourtant vous n'avez jamais osé lui avouer vos sentiments. Un jour, en sortant du bureau vous la voyez accompagnée d'un bel homme qui en plus a l'air d'être assez riche. Vous perdez la tête mais au bout de cinq minutes vous prenez une décision audacieuse, vous rattrapez le couple et vous vous jetez à l'eau en déclarant vos sentiments devant tout le monde. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: bykst)

Francuskie wyrażenie "se jeter à l'eau" może być jednocześnie powiązane z tragedią i z odwagą. Zależnie od kontekstu, w jakim go użyjemy. W sensie dosłownym wyrażenie może oznaczać rzucenie się do wody w celu zadania sobie samobójczej śmierci. Jednak metaforycznie odnosi się do odważnych i często ryzykownych decyzji, które podejmujemy pod wpływem impulsu.

 Wyobraźcie sobie następującą sytuację: od dłuższego czasu jesteście do szaleństwa zakochani w koleżance z pracy. Macie wrażenie, że to właśnie "ta" kobieta. Mimo to nie odważyliście się podzielić z nią informacją o tym uczuciu. Pewnego dnia, wychodząc z pracy zauważacie ją w towarzystwie przystojnego mężczyzny, który, co więcej, wygląda na bogatego. Tracicie głowę, ale już po pięciu minutach podejmujecie bohaterską decyzję, doganiacie parę i rzucacie się na głęboką wodę, deklarując swoje uczucia przy wszystkich.

Co znaczy être heureux comme un poisson dans l'eau

Très souvent quand nous voulons accentuer notre état d'âme au lieu de nous servir d'une construction de base, nous cherchons une comparaison un peu plus pittoresque.
Grâce à cette petite astuce nous montrons à notre interlocteur l'importance de nos sentiments ou encore de la situation dans laquelle nous nous sommes retrouvés.

L'expression dont nous allons parler aujourd'hui est un exemple parfait de cette catégorie lingüistique. En réalité "être heureux comme un poisson dans l'eau" signifie "être très heureux". La comparaison au poisson ne sert qu'à renforcer le sens de la phrase.

Imaginez la situation suivante: en étant un lecteur acharné vous ne laissez jamais passer une occasion d'agrandir votre collection de bouquins. Un jour, tout près de chez vous, vous apercevez un nouveau magasin. Intrigués vous décidez de vous renseigner sur la nature des produits proposés. En découvrant qu'il s'agit d'une petite librairie bien équipée de livres d'occasion, vous êtes plus que heureux, en d'autres termes, vous êtes heureux comme un poisson dans l'eau. 

(Foto: CC0 Public Domain - Pixabay - manseok)

Bardzo często zdarza się, że chcąc podkreślić nasze emocje lub stan ducha, korzystamy z specjalnego porównania. Do tej kategorii wyrażeń należy, między innymi, être heureux comme un poisson dans l'eau, czyli być szczęśliwym niczym ryba w wodzie. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: jako wielbiciele literatury, nie przepuszczacie żadnej okazji, by powiększyć waszą biblioteczkę. Pewnego dnia, w bliskiej odległości od domu, zauważacie nowy sklep. Zaintrygowani wchodzicie, by sprawdzić, jakiego rodzaju towary można w nim nabyć. Jak wielka jest wasza radość, gdy okazuje się, że jest to księgarnia, w której pełno jest używanych i przecenionych książek. Czujecie się szczęśliwi...jak ryba w wodzie.

Co znaczy mettre de l'eau dans son vin

L'expression mettre de l'eau dans son vin peut être interprétée de façon littérale et métaphorique. Quant à la première possibilité, elle s'applique surtout quand on voit qu'une personne est en train de mettre de l'eau dans son vin, le plus probablement pour le rendre un peu moins fort. Cependant, "mettre de l'eau dans son vin" signifie également "modérer ses prétentios ou son comportement".

Imaginez la situation suivante: vous êtes marchand de fruits et vous partagez votre stand avec un autre vendeur qui n'est pas pourtant votre associé. Un jour une dame très énervée arrive à votre lieu de travail. Sans donner d'explication, elle vous exige d'un ton plus que méprisant un remboursement pour des fraises pourries qu'elle prétend avoir achetées chez vous. Cependant, nous sommes en mars et en étant écologue fidèle aux produits saisonniers, contrairement à votre collègue, vous ne vendez pas de fruits cultivés sous serre. C'est pour cela qu'avant de dire quoi que ce soit, vous demandez à la dame de bien vouloir mettre de l'eau dans son vin. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: TBIT)

Wyrażenie "mettre de l'eau dans son vin", czyli "dolać wody do swojego wina" może mieć znaczenie dosłowne lub metaforyczne. Pierwsza z opcji jest bardziej prawdopodobna w przypadku, gdy widzimy osobę, która na naszych oczach dolewa sobie wody do wina, prawdopodobnie, by je rozcieńczyć, zmniejszając przy tym jego moc. Jednak w znaczeniu metaforycznym, "dolać wody do wina" oznacza w języku francuskim "zapanować nad swoim zachowaniem, zrezygnować ze zgłaszanych pretensji".

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: sprzedawca owoców dzieli swoje stoisko z innym, nie są oni jednak wspólnikami. Pewnego dnia na stoisko przybywa wielce zdenerwowana kobieta, która, niczego nie wyjaśniając, pogardliwym tonem żąda zwrotu pieniędzy za zgniłe truskawki, które, jak twierdzi, nabyła na stoisku naszego sprzedawcy. Niemniej jednak, jest miesiąc marzec, a nasz sprzedawca, będąc ekologiem wiernym produktom sezonowym, w przeciwieństwie do swojego kolegi, nie sprzedaje owoców szklarniowych. Dlatego też, przed przystąpieniem do jakichkolwiek wyjaśnień, prosi on podminowaną kobietę, by zechciała nieco zapanować nad swoim zachowaniem, po francusku, dolać sobie wody do wina. 

Co znaczy faire un tabac

"Cette nouvelle application fait un tabac parmi les plus jeunes utilisateurs de la Toile" - en voyant cette phrase pour la première fois et sans connaître le contexte, vous pourriez penser directement à des activités illicites et suspectes. Le tabac et les jeunes? Quel est le rapport? De quoi s'agit-il? C'est quoi ce délire? - diraient les amants du langage familier.

Encore une fois, afin de bien comprendre la phrase ci-dessus, il est indispensable de connaître l'expression "faire un tabac". Son synonyme dans le langage de la rue serait "cartonner" ou "être très populaire" - pour les puristes de la langue française.

Imaginez la situation suivante: vous êtes un jeune programmiste passionné par votre métier. À part votre travail, vous passez des jours et des nuits en travaillant sur votre propre messagerie instantanée. Vous passez des heures entières à réfléchir sur les traits qui pourraient la différencier d'autres produits qui sont déjà disponibles sur le marché. Tout d'un coup, une lampe s'allume dans votre tête...ça y est! Eurêka! Votre messagerie permettra d'envoyer et de recevoir des odeurs!

Vous redoublez vos efforts et après quelques jours d'un travail presque inhumain, vous lancez l'application auprès du grand public. Et tout comme vous l'avez imaginé... elle fait un tabac et vous devenez millionnaire. 

(Foto: CC0 Public Domain - Pixabay: Humusak)

Czytając francuskie gazety lub portale poświęcone nowym technologiom, z łatwością moglibyście się natknąć, na przykład, na następujący tytuł: "Cette nouvelle application fait un tabac parmi les plus jeunes utilisateurs de la Toile", która po dosłownym przetłumaczeniu oznacza "Ta nowa aplikacja robi tytoń wśród najmłodszych użytkowników Sieci". Widząc takie zdanie, niezorientowana w kontekście osoba, niemal natychmiast pomyśli i deprawacji dzieci i młodzieży lub innych nielegalnych praktykach. O co więc chodzi? Gdzie tu sens? O co cho? - westchnęliby wielbiciele języka potocznego.

Również i w tym przypadku, aby zrozumieć sens powyższego zdania, należy wiedzieć, co znaczy wyrażenie "faire un tabac". Najbardziej ekspresyjnym synonimem jest czasownik z rejestru potocznego, czyli "wymiatać" lub "cieszyć się ogromną popularnością" - w wersji dla purystów językowych. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: naszym bohaterem jest młody programista zafascynowany swoim zawodem. Poza pracą, jest on dzień i noc pochłonięty tworzeniem własnego komunikatora internetowego. Spędza on sporo czasu na myśleniu o cechach, które odróżnią jego program od tylu istniejących już od dawna na rynku. Nagle w jego głowie zapala się lampka! Eureka! Komunikator umożliwi użytkownikom przesyłanie i odbieranie zapachów!

Nasz programista pracuje z jeszcze większym zaangażowaniem i po kilku dniach niemal nieludzkiego wysiłku, aplikacja zostaje zaprezentowana szerokiej publiczności. Zgodnie z oczekiwaniami, aplikacja "wymiotła" czyniąc jej twórcę milionerem. 

Co znaczy avoir le cafard

Même si plusieurs personnes ont le cafard plus souvent en hiver qu'en été, cet état d'âme n'est pas conditionné que par la température. Au contraire, si, par exemple, votre compagnon ou votre compagne vous quitte, vous pouvez être sûrs d'avoir le cafard même sur une plage paradisiaque, car avoir le cafard signifie, avoir des pensées noires, être démotivé, sans enthousiasme, ne pas avoir le moral.

Imaginez la situation suivante: pour fêter vos dix ans de mariage, vous avez organisé un weekend en amoureux dans un hôtel spa. Tout se déroule comme prévu jusqu'au moment où vous découvrez que votre femme a eu une liaison avec un beau kinésithérapeute. Et comme avant de votre arrivée il y a eu un orage de neige, vous ne pouvez partir nulle part. Bloqués dans l'hôtel, vous êtes prostrés, vous n'avez envie de rien faire, vous restez immobilisés par la tristesse, vous ne parlez à personne, vous avez le cafard. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: OpenClipartVectors)

Nawet jeśli wiele osób "ma karalucha" częściej zimą niż latem, ten stan ducha nie jest uwarunkowany jedynie pogodą. Wręcz przeciwnie, jeśli, na przykład, wasz partner lub partnerka was opuszcza, możecie być pewni, że złapiecie karalucha nawet na rajskiej plaży. Wyrażenie avoir le cafard oznacza bowiem "być smutnym, mieć czarne myśli, być bez entuzjazmu, zniechęconym, w depresyjnym nastroju".

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: aby uczcić dziesiątą rocznicę małżeństwa, zorganizowaliście romantyczny w weekend w hotelu spa. Wszystko dzieje się zgodnie z planem do momentu, w którym dowiadujecie się, że wasza żona dała się uwieść przystojnemu masażyście. A ponieważ przed waszym przyjazdem była burza śnieżna, nie możecie nigdzie wyjechać. Zablokowani w hotelu, jesteście zdemotywowani, bezsilni, nie macie ochoty nic robić, obezwładnia was smutek, z nikim nie rozmawiacie, jesteście w stanie depresyjnym, czyli "macie karalucha". 

Co znaczy être à ramasser à la petite cuillère

Être à ramasser à la petite cuillère? Un état physique et mental qui est arrivé, arrive et arrivera à nous tous. Indépendamment de notre état de santé, nos habitudes alimentaires ou encore le temps que nous consacrons à notre bien-être. Malheureusement, à cause de différentes circonstances, chacun de nous, un jour sera à ramasser à la petite cuillère, c'est-à-dire, extrêmement fatigué, épuisé, exténué et tout ce que nous pouvons inventer comme synonymes de ces termes.

Imaginez la situation suivante: ce matin vous vous êtes levés un peu trop tard et comme vous habitez loin de votre lieu de travail et vous êtes sans le sou pour vous payer un taxi, vous devez y aller à pied ou plutôt en courant. 

Une fois arrivés au bureau, une autre surprise de taille vous attend: votre supérieur a décidé de vous licencier à cause des retards répétés. Ainsi, après un effort physique et sous l'effet de la mauvaise nouvelle, vous tombez par terre et effectivement, littéralement et métaphoriquement,  vous n'êtes plus qu' à ramasser à la petite cuillère.

 (Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: bykst)

Être à ramasser à la petite cuillère? Stan, w którym "można nas zbierać łyżeczką" przytrafił, przytrafia i na pewno przytrafi się nam wszystkim. I to niezależnie od stanu naszego zdrowia, zwyczajów żywieniowych czy czasu, który poświęcamy na poprawę samopoczucia. Niestety, prędzej czy później, każdy z nas będzie zmęczony, wykończony, wypompowany, a każdy synonimów tych słów będzie tutaj pasować jak ulał.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: tego ranka wstaliście nieco za późno, a ponieważ miejsce waszej pracy jest nieco oddalone od miejsca zamieszkania i nie macie żadnych pieniędzy, by wezwać taksówkę, w drogę musicie udać się pieszo, a raczej biegnąc. 

Po przybyciu do biura, czeka na was kolejna niespodzianka wielkiej wagi: wasz szef zdecydował się was zwolnić z powodu powtarzających się spóźnień. Z powodu wysiłku i wrażenia jakie wywarła na was ta nowina, osuwacie się na ziemię i faktycznie, zarówno metaforycznie, jak i dosłownie, "można was zbierać z ziemi łyżeczką".

Co znaczy ne pas faire de vieux os

Si quelqu'un ne fait pas de vieux os dans un endroit, il est probablement impatient et se lasse très vite de ce qui l' entoure. En effet, ne pas faire de vieux os veut dire ne pas rester longtemps dans un endroit. 

Imaginez la situation suivante: vous avez un cousin qui depuis son enfance a rêvé de vivre dans plusieurs pays différents et sur tous les continents. Plus le temps passait, plus il s'acharnait à réaliser son rêve. Ainsi, le jour de son 18ème anniversaire il a décidé de partir en Amérique du Sud, ensuite il a trouvé du travail aux États-Unis et récemment il a déménagé en Afrique. Cependant, toute sa famille est convaincue qu'il n'y fera pas de vieux os et que d'ici deux ans il sera déjà ailleurs.

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: PublicDomainPictures)

Jeśli jakaś osoba, według Francuzów, "nie robi starych kości" oznacza to, że prawdopodobnie jest niecierpliwa i szybko nuży się swoim otoczeniem. Istotnie, wyrażenie "ne pas faire de vieux os" oznacza, "nie pozostawać długo w jednym miejscu".

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: macie w rodzinie kuzyna, który od dziecka marzył o życiu w różnych krajach i na wszystkich kontynentach. Im więcej upływało czasu, tym bardziej był on przekonany do swojego pomysłu. W końcu, w dniu 18-tych urodzin zdecydował o wyjeździe do Ameryki Południowej, następnie znalazł pracę w Stanach Zjednoczonych, a ostatnio pojechał do Afryki. Jego cała rodzina jest jednak przekonana, że nie zagrzeje tam długo miejsca i za dwa lata będzie już gdzie indziej. 

Co znaczy être entre le marteau et l'enclume

Quand nous sommes entre le marteau et l'enclume notre situation est tragique. Quoi qu'on fasse ce sera un mauvais choix. En effet, ni le marteau, ni l'enclume appartiennent aux outils qu'on pourrait classifier comme "amicaux", même s'ils sont très utiles, surtout dans le secteur d'industrie. 

Être entre la marteau et l'enclume signifie que nous nous trouvons au milieu de deux groupes dont les intérêts sont opposés et que nous ne pouvons échapper nulle part. 

Imaginez la situation suivante: vous êtes invités à une fête où il y aura des supporteurs acharnés de deux clubs de football. À un moment donné les représentants des deux bandes vous posent une question très embarrassante: "et toi, tu es pour l'OM ou l'OL, hein?"
Quelle que soit votre réponse, vous risquez gros, en d'autres termes, vous êtes entre le marteau et l'enclume, à moins que la phrase "je n'aime pas le football" vous sauve la peau.

(Zdjęcie: CC0 Public Domain: Pixabay - Taken)

Jeśli znajdujemy się pomiędzy młotem i kowadłem, nasza sytuacja jest tragiczna. Niezależnie od decyzji, jaką podejmiemy, będzie ona zła. Zresztą ani młot, ani kowadło nie należą do grupy narzędzi, które moglibyśmy zaklasyfikować jako "przyjacielskie", choć z pewnością są one przydatne, szczególnie w sektorze przemysłowym.

Być między młotem a kowadłem oznacza, że znajdujemy się pomiędzy dwiema grupami, których interesy są rozbieżne i niewiele możemy z tym stanem rzeczy zrobić.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: zaproszono Was na imprezę, na której będą zagorzali kibice dwóch drużyn piłkarskich. W pewnym momencie, przedstawiciele obu grup zadają Wam żenujące pytanie "a ty? za kim idziesz? za OM (Olympique de Marseille) czy OL (Olympique de Lyon)". 
Niezależnie od tego, co odpowiecie, pakujecie się w niebezpieczną sytuację, innymi słowy, jesteście między młotem a kowadłem, chyba że zdanie "nie interesuję się piłką nożną" uratuje Wam skórę. 

Co znaczy pédaler dans la choucroute

Vu que les cyclistes ont encore quelques jours pour arriver à l'avenue des Champs Élysées qui est la ligne d'arrivée de la Grande Boucle, nous pouvons analyser une drôle d'expression liée au cyclisme.

Il s'agit de la phrase "pédaler dans la choucroute" dont la signification littérale en polonais c'est "pedałować w kapuście kiszonej". Même si vous n'avez pas encore expérimenté une telle activité, vous êtes parfaitement capables de comprendre qu'un tel effort est entrepris pratiquement en vain. En pédalant dans la choucroute on n'avance pas du tout, quels que soient nos mouvements. 

Imaginez la situation suivante: vous avez décidé de participer à un concours littéraire. Vous commencez à écrire mais au bout de 5 minutes vous ne trouvez plus d'inspiration. Cependant, au lieu de faire une pause afin de vous changer les idées, vous continuez à multiplier des absurdités et par conséquent vous n'avancez pas. En d'autres termes, vous pédalez dans la choucroute. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain: Pixabay - bykst)

Ponieważ kolarze mają jeszcze parę dni, aby dotrzeć na Pola Elizejskie, gdzie znajduje się meta wyścigu Tour de France, my możemy zająć się całkiem zabawnym wyrażeniem związanym właśnie z kolarstwem.

Jest nim zdanie "pédaler dans la choucroute", czyli "pedałować w kapuście kiszonej". Nawet jeśli nie wykonywaliście jeszcze takiej czynności, z łatwością możecie sobie wyobrazić, że sprowadza się ona do wysiłku powziętego na marne. Pedałując w kapuście, pomimo wielkiego zmęczenia, nie osiągamy naszego celu.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: zdecydowaliście się na wzięcie udziału w konkursie literackim. Zaczynacie więc pisać, jednak po 5 minutach tracicie całą wenę. Mimo to, zamiast zrobić coś innego, aby oderwać się od obsesyjnych myśli, piszecie nadal, mnożąc absurdy i głupoty. W konsekwencji, pisanie opowiadania idzie więc jak po grudzie, nie czynicie żadnych postępów, stoicie w miejscu. Innymi słowy, pedałujecie w kapuście kiszonej. 

Co znaczy retourner sa veste

Retourner sa veste est, en même temps, une tactique de survie efficace et un acte ignoble qui ne prouve que la lâcheté d'un individu. Quand quelqu'un retourne sa veste, il change d'opinion ou de convictions (politiques, culturelles ou morales) selon les circonstances pour en tirer profit. 
Il ne s'agît donc pas d'un simple changement d'avis, fruit d'expérience et de réflexions, mais du pur opportunisme. 

Imaginez la situation suivante: dans une entreprise il y a un employé qui critique sans cesse les végétariens. Il le fait exprès sachant que son responsable direct, gourmand invétéré, adore la viande. Cependant, quand le directeur en question est remplacé par un autre, cette fois, végétalien, notre employé opportuniste retourne sa veste en montrant son admiration envers les personnes qui ont renoncé aux produits provenant d'animaux.

(Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - juanita7210)

Wyrażenie retourner sa veste jest jednocześnie skuteczną taktyką przetrwania oraz zachowaniem godnym potępienia pokazującym tchórzostwo danej osoby. Kiedy ktoś, dosłownie tłumacząc, "zmienia marynarkę", przewartościowuje swoje poglądy i upodobania (polityczne, kulturalne czy moralne), zależnie od okoliczności, aby osiągnąć maksimum korzyści. Nie chodzi więc o zmianę poglądów, która może być wynikiem doświadczeń czy przemyśleń. Mamy tutaj do czynienia z oportunizmem w czystej postaci.

 
Wyobraźcie sobie następującą sytuację: w pewnej firmie spotykamy pracownika, który przy każdej okazji krytykuje wegetarian. Robi to specjalnie, wiedząc, że jego bezpośredni przełożony jest miłośnikiem potraw mięsnych.
Kiedy jednak, rzeczony szef zostaje zastąpiony przez innego, który dla odmiany jest weganinem, nasz pracownik oportunista zmienia barwy manifestując swój podziw dla osób, które zrezygnowały z produktów pochodzenia zwierzęcego.

Co znaczy chercher la petite bête

Si vous aimez chercher la petite bête vous êtes sûrement précis, exigeant et extrêmement méticuleux. Même trop. C'est pour cela que vos amis ne vous parlent pas de leurs projets et qu'en général ils hésitent avant de vous raconter quoi que ce soit.
En fin de compte, qui supporterait une personne qui à tout prix veut trouver une raison pour critiquer ce que font les autres?

Chercher la petite bête signifie donc essayer de détecter les défauts partout afin de pouvoir critiquer l'activité d'autres personnes. 

Imaginez la situation suivante: vous avez une cousine qui est extrêmement têtue, envieuse, pense être la meilleure en tout et aime avoir le dernier mot. Vous faites le ménage chez elle. Pendant qu'elle fait la vaisselle vous êtes en train de passer l'aspirateur. Après avoir terminé elle arrive dans la chambre et elle commence à chercher un indice, que ce soit un grain de sable, pour vous prouver que vous avez fait mal votre travail. En d'autres termes, elle cherche la petite bête ce qui en polonais nous pouvons traduire par "szukać dziury w całym".

(Photo: CC0 Public Domain - Pixabay: DGlodowska)

Jeśli lubisz "szukać bestyjki" z pewnością jesteś dokładną i wymagającą osobą, która zawsze ma uwagi co do pracy innych. I to bardzo dużo uwag. Z tego też powodu twoi znajomi niechętnie dzielą się z tobą informacjami o swoich projektach i unikają rozmów na wiele tematów. 
Koniec końców, kto zniósłby osobę, która za wszelką cenę szuka powodu, by skrytykować innych za to, co robią?

Wyrażenie "chercher la petite bête" określa zatem sposób bycia, który polega na doszukiwaniu się błędów wszędzie, tylko po to, by móc skrytykować to, co robią inne osoby. Polskim powiedzeniem, które obrazuje tego typu zachowania jest konstrukcja "szukać dziury w całym".

Wyobraź sobie następującą sytuację: masz kuzynkę, która jest niesamowicie uparta, zawistna, myśli, że jest najlepsza i lubi postawić na swoim. Jesteście w jej domu w trakcie sprzątania. Podczas gdy ona zmywa naczynia, ty odkurzasz. Po zakończonej pracy zjawia się w pokoju szukając choćby najmniejszego śladu, choćby ziarnka piasku, aby udowodnić ci, że źle wykonałeś/aś swoją pracę. Innymi słowy, szuka dziury w całym, a po francusku "małej bestyjki".

Co znaczy n'y voir que du feu

L'expression "n'y voir que du feu" traduite littéralement nous donne une piste permettant de mieux expliquer son sens figuré. Quand on n'y voit que du feu, dans la majorité des cas il nous est impossible de voir rien de plus. Nos efforts, notre vue, nos pensées sont concentrées sur le mur de feu. La même règle est valable également pour le scénario un peu moins dramatique. En n'y voyant que du feu dans des situations quotidiennes nous sommes incapables de nous apercevoir de ce qui nous entoure. Nous n'apercevons aucun changement de situation, de comportement d'autres personnes ni de circonstances.

Imaginez la situation suivante: une mère solitaire d'une adolescente rebelle est en même temps une femme d'affaires très occupée. Par conséquent elle passe plus de temps dans son bureau qu'à la maison. Sa fille qui a trop de temps libre et qui n’est contrôlée par personne, commence à expérimenter avec les drogues. Elle rentre de plus en tard, ses humeurs alternent, elle est agitée et soudain apathique, elle a les pupilles dilatées. De petites sommes d'argent disparaissent régulièrement du portefeuille de sa mère. Cependant, celle-ci obsédée par sa vie professionnelle, n'y voit que du feu, en d'autres termes, ne s'aperçoit de rien jusqu'au jour où sa fille finit aux urgences.

(Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - geralt)

Wyrażenie "n'y voir que du feu" przetłumaczone dosłownie dostarcza nam wskazówek pomocnych w ustaleniu przenośnego sensu tego powiedzenia. Kiedy, tłumacząc dosłownie, "widzimy tylko ogień", nasze myśli, nasz wzrok i nasze wysiłki są skoncentrowane na jednej rzeczy i nie pozwalają widzieć nic więcej. Jednak wyrażenie to ma również swoje zastosowanie w nieco mniej dramatycznym kontekście. W sytuacjach codziennych "widząc tylko ogień" nie zwracamy uwagi na to, co nas otacza, nie widzimy zmian zachodzących w ludziach, okolicznościach, sytuacji. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: samotna matka zbuntowanej nastolatki jest jednocześnie zajętą businesswoman. W konsekwencji więcej czasu spędza w biurze niż w domu. Jej córka, która ma nadmiar wolnego czasu i żadnej kontroli nad sobą, zaczyna eksperymentować z narkotykami. Wraca do domu coraz później, ma zmienne nastroje, z pobudzenia popada w apatię, a jej źrenice są rozszerzone. Małe sumy pieniędzy regularnie znikają z portfela matki. Ta jednak, zajęta swoją karierą, nic nie widzi, aż do dnia, w którym jej córka ląduje na pogotowiu.

Co znaczy envoyer sur les roses

L'expression "envoyer sur les roses" est un bel exemple illustrant l'importance des prépositions. En effet, les étudiants qui analysent la langue en se basant sur le critère de mots-clés, n'y verront que les mots "envoyer"et "roses"qui effectivement ont des connotations plutôt positives. 

Cependant, envoyer sur les roses n'est pas synonyme d'envoyer des roses à quelqu'un. Loin de là. Quand nous envoyons quelqu'un sur les roses, nous nous débarrassons d'une personne gênante, voire, lourde de manière éduquée et élégante.

Imaginez la situation suivante: vous avez une tante trop curieuse qui adore poser des questions à la fois indiscrètes et gênantes comme par exemple: "est-ce que tu préfères tes parents à tes beaux-parents". Bien évidemment, en compagnie de votre femme ou de votre mari, vous n'avez pas du tout envie de dire quoi que ce soit. 

Cependant, comme pour des raisons familiales, vous ne pouvez pas lui dire de partir et de ne jamais revenir, vous lui annoncez que vous avez une réunion très urgente au travail et que vous devez sortir sans tarder. 

Ainsi, vous arrivez à votre objectif, vous perdez de vue à votre tante sans être offensif envers elle, en d'autres termes, vous l'envoyez sur les roses.

 (Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - markus53)

 Wyrażenie "envoyer quelqu'un sur les roses" doskonale pokazuje, jak ważne w języku jest użycie przyimków. Istotnie, uczniowie, którzy mają tendencję do analizy języka pod kątem słów-kluczy, najprawdopodobniej dostrzegą jedynie dobrze kojarzące się słowa "wysłać" i "róże". Jednakże i tłumacząc dosłownie "wysłać komuś róże" to nie to samo, co "wysłać kogoś na róże". Po francusku wysyłając kogoś na róże, w elegancki i taktowny sposób pozbywamy się uciążliwej, a wręcz natrętnej osoby. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: macie w rodzinie ciotkę, która uwielbia zadawać niedyskretne, a wręcz żenujące pytania, jak na przykład: "czy wolisz swoich rodziców czy teściów", na które w obecności żony czy męża wcale nie macie ochoty odpowiadać. 

Ponieważ jednak, z powodów rodzinnych, nie możecie po prostu powiedzieć jej, by odeszła i już nie wracała, informujecie ją, że macie w pracy niezwykle ważne zebranie i, że musicie natychmiast na nie wyjść. 

Tym sposobem osiągacie wasz cel, ciotkę tracicie z oczu nie zachowując się wobec niej wulgarnie.

Co znaczy ne pas y aller par quatre chemins

En ce qui concerne l'art de conversation nous pouvons distinguer deux types d'interlocuteurs. Ceux qui vont droit au but et ceux qui avant de présenter leur idée principale éprouvent le besoin d'aborder d'autres sujets. 

Cette fois nous porterons intérêt plutôt aux représentants du premier groupe et ceci pour une raison très simple: aller droit au but, déclarer directement ses intentions dans une conversation signifie en d'autres termes ne pas y aller par quatre chemins. 

Imaginez la situation suivante: vous avez sollicité un prêt auprès de la banque pour vous offrir une belle maison dans un quartier chic. Tout va à la merveille jusqu'au moment où vous perdez votre emploi et par conséquent vous n'avez plus de ressources financières. Heureusement, l'une de vos tantes est assez riche et en plus elle a toujours eu un faible pour vous.

Naturellement c'est la première personne qui pourrait vous donner un coup de main. Et comme vous n'avez pas beaucoup de temps pour payer vos dettes vous lui téléphonez et sans y aller par quatre chemins d'abord vous lui demandez de vous prêter de l'argent et ensuite vous lui expliquez votre situation. 

(Photo: © CC0 Public Domain: Pixabay - Unsplash)

W sztuce konwersacji możemy wyróżnić dwa typy rozmówców. Tych, którzy od razu przechodzą do sedna sprawy oraz tych, którzy zanim przejdą do głównej myśli odczuwają potrzebę omówienia kilku pobocznych wątków. 

Tym razem bliżej przyjrzymy się reprezentantom tej pierwszej grupy i to z bardzo prostego powodu: przedstawienie istoty sprawy w rozmowie to inaczej, przejście do sedna, bez owijania w bawełnę, czyli polskiego odpowiednika wyrażenia "ne pas y aller par quatre chemins".  

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: w banku zaciągnęliście kredyt, aby sprawić sobie piękny dom w eleganckiej dzielnicy. Wszystko szło dobrze do momentu, w którym straciliście pracę, a wraz z nia środki do życia. Na szczęście jedna z waszych ciotek jest raczej dobrze sytuowana, a przy okazji od zawsze miała do was słabość.

Logicznie rzecz ujmując jest więc pierwszą osobą, która może Wam pomóc. A ponieważ macie bardzo mało czasu na spłacenie długów. Dzwonicie do niej i, bez owijania w bawełnę, najpierw prosicie ją o pożyczkę, a dopiero w drugiej kolejności wyjaśniacie całą sytuację.

Co znaczy quand les poules auront des dents?

Quand les poules auront des dents - qu'est-ce que cela veut dire?
 
L'expression “quand les poules auront des dents” est très suggestive. Quand on commence à imaginer ces pauvres animaux avec les becs pleins de dents d'abord on se dit: “tiens, je n'y ai jamais pensé”ensuite on commence à avoir froid dans le dos mais enfin on arrive à la conclusion qu'une telle situation est décidément impossible et qu'elle ne pourra jamais se produire. Justement “jamais” c'est notre mot clé qui nous explique tout. En effet, si un évènement a lieu quand les poules auront des dents, cela veut dire qu'il n'arrivera jamais.


Pour mieux comprendre cette expression imaginez la situation suivante: une adolescente a arrêté de manger de la viande et du poisson car elle veut devenir végétarienne. Cependant, ses proches n'acceptent pas du tout sa décision et pendant chaque repas en famille, ils lui posent la même question: “quand est-ce que tu recommenceras à manger de la viande?”. Et comme la jeune fille est très détérminée elle leur répond: “quand les poules auront des dents”.
 

(Photo: © Creative Commons - Pixabay: zdenet)

Co znaczy quand les poules auront des dents?


Wyrażenie “quand les poules auront des dents”, czyli, w dosłownym tłumaczeniu, “kiedy kury będą miały zęby” jest bardzo sugestywne. Wystarczy tylko wyobrazić sobie te biedne zwierzęta z dziobami pełnymi wystających zębów. W pierwszej chwili możemy pomyśleć “no tak, o tym nie pomyślałem/am)", następnie przeszywa nas lekki dreszcz, w końcu dochodzimy jednak do wniosku, że taka sytuacja nie ma prawa nigdy się wydarzyć. No właśnie, “nigdy” to nasze słowo klucz. W istocie jeśli jakieś wydarzenie ma mieć miejsce kiedy kury będą miały zęby, oznacza to, że nie nadejdzie nigdy.
 
Aby lepiej zrozumieć to wyrażenie, wyobraźcie sobie następującą sytuację: pewna nastolatka przestała jeść mięso i ryby, chce bowiem zostać wegetarianką. Jednak jej bliscy zupełnie nie akceptują jej decyzji i podczas każdego rodzinnego posiłku pytają: “kiedy znowu zaczniesz jeść mięso?”. A ponieważ dziewczyna jest bardzo zdeterminowana, odpowiada “kiedy kury będą miały zęby” lub bardziej po polsku “kiedy mi na ręce kaktus wyrośnie”.

Co znaczy mettre les pieds dans le plat?

En français:

“Avez-vous déjà mis les pieds dans le plat?”- il est plus que probable que si un français dans la rue  vous posait une telle question vous le prendriez pour un fou. Pourquoi mettrait-on les pieds dans un objet dont on se sert pendant les repas? Effectivement, la traduction littérale de cette expression ne nous donne aucune piste concernant sa signification. Il faudra donc aller au fait. Quand quelqu'un met les pieds dans le plat il aborde, sans le savoir, un sujet délicat qu'il vaut mieux éviter. Il commet une maladresse verbale en évoquant des questions gênantes ou douloureuses pour son interlocuteur.

Imaginez la situation suivante: un groupe d'anciens camarades de classe s'est donné rendez-vous dans un bar pour reprendre le contact. Ils commencent donc à parler de leurs carrières, leurs familles, leurs histories d'amour, bref, de la vie après le lycée. Cependant parmi ces histoires plus ou moins intéressantes il y a une particulièrement triste: celle de Julie qui vient de devenir veuve. Mariée depuis à peine deux semaines, son époux s'est noyé dans la mer pendant leur voyage de noces à Minorque. Bien évidemment tout le monde essaye de la consoler. Soudain, Pierre qui a été au téléphone et qui n'a pas entendu la triste confession de Julie, propose de partir à Minorque pour fêter les retrouvailles entre amis.

(Photo: © Creative Commons - en.wikipedia.org)

Po polsku:

Wyrażenie “mettre les pieds dans le plat” w dosłownym tłumaczeniu może się wydawać co najmniej dziwne. Wkładać nogi do talerza? - gdyby jakiś Francuz zadał Wam takie pytanie na ulicy, z pewnością uznalibyście go za wariata. Istotnie, mając do dyspozycji jedynie dosłowne tłumaczenie wyrażenia, trudno domyślić się jego znaczenia, dlatego też bez zbędnych wstępów, przejdziemy do sedna sprawy. Kiedy ktoś “wkłada nogi do talerza” nieświadomie i niechcący porusza delikatny temat, którego lepiej unikać w danej sytuacji. Popełnia więc słowną niezręczność, gafę, przywołując wstydliwe lub bolesne dla swojego rozmówcy kwestie.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: grupa byłych kolegów i koleżanek z klasy postanowiła spotkać się w barze, aby ponownie nawiązać kontakt. Zaczynają więc rozmawiać o swojej karierze, rodzinie, historiach miłosnych, w skrócie: o życiu po liceum. Jednakże wśród mniej lub badziej interesujących opowieści znalazła się jedna szczególnie smutna: Julie właśnie owdowiała. Po zaledwie dwóch tygodniach małżeństwa jej mąż utonął w morzu podczas ich miesiąca miodowego na Minorce. Oczywiście wszyscy starają się ją pocieszyć. Nagle Pierre, który rozmawiał przez telefon i nie słyszał smutnego wyznania Julie, proponuje, by jechać na Minorkę i uczcić spotkanie po latach.