Co znaczy chercher la petite bête

Si vous aimez chercher la petite bête vous êtes sûrement précis, exigeant et extrêmement méticuleux. Même trop. C'est pour cela que vos amis ne vous parlent pas de leurs projets et qu'en général ils hésitent avant de vous raconter quoi que ce soit.
En fin de compte, qui supporterait une personne qui à tout prix veut trouver une raison pour critiquer ce que font les autres?

Chercher la petite bête signifie donc essayer de détecter les défauts partout afin de pouvoir critiquer l'activité d'autres personnes. 

Imaginez la situation suivante: vous avez une cousine qui est extrêmement têtue, envieuse, pense être la meilleure en tout et aime avoir le dernier mot. Vous faites le ménage chez elle. Pendant qu'elle fait la vaisselle vous êtes en train de passer l'aspirateur. Après avoir terminé elle arrive dans la chambre et elle commence à chercher un indice, que ce soit un grain de sable, pour vous prouver que vous avez fait mal votre travail. En d'autres termes, elle cherche la petite bête ce qui en polonais nous pouvons traduire par "szukać dziury w całym".

(Photo: CC0 Public Domain - Pixabay: DGlodowska)

Jeśli lubisz "szukać bestyjki" z pewnością jesteś dokładną i wymagającą osobą, która zawsze ma uwagi co do pracy innych. I to bardzo dużo uwag. Z tego też powodu twoi znajomi niechętnie dzielą się z tobą informacjami o swoich projektach i unikają rozmów na wiele tematów. 
Koniec końców, kto zniósłby osobę, która za wszelką cenę szuka powodu, by skrytykować innych za to, co robią?

Wyrażenie "chercher la petite bête" określa zatem sposób bycia, który polega na doszukiwaniu się błędów wszędzie, tylko po to, by móc skrytykować to, co robią inne osoby. Polskim powiedzeniem, które obrazuje tego typu zachowania jest konstrukcja "szukać dziury w całym".

Wyobraź sobie następującą sytuację: masz kuzynkę, która jest niesamowicie uparta, zawistna, myśli, że jest najlepsza i lubi postawić na swoim. Jesteście w jej domu w trakcie sprzątania. Podczas gdy ona zmywa naczynia, ty odkurzasz. Po zakończonej pracy zjawia się w pokoju szukając choćby najmniejszego śladu, choćby ziarnka piasku, aby udowodnić ci, że źle wykonałeś/aś swoją pracę. Innymi słowy, szuka dziury w całym, a po francusku "małej bestyjki".

Co znaczy n'y voir que du feu

L'expression "n'y voir que du feu" traduite littéralement nous donne une piste permettant de mieux expliquer son sens figuré. Quand on n'y voit que du feu, dans la majorité des cas il nous est impossible de voir rien de plus. Nos efforts, notre vue, nos pensées sont concentrées sur le mur de feu. La même règle est valable également pour le scénario un peu moins dramatique. En n'y voyant que du feu dans des situations quotidiennes nous sommes incapables de nous apercevoir de ce qui nous entoure. Nous n'apercevons aucun changement de situation, de comportement d'autres personnes ni de circonstances.

Imaginez la situation suivante: une mère solitaire d'une adolescente rebelle est en même temps une femme d'affaires très occupée. Par conséquent elle passe plus de temps dans son bureau qu'à la maison. Sa fille qui a trop de temps libre et qui n’est contrôlée par personne, commence à expérimenter avec les drogues. Elle rentre de plus en tard, ses humeurs alternent, elle est agitée et soudain apathique, elle a les pupilles dilatées. De petites sommes d'argent disparaissent régulièrement du portefeuille de sa mère. Cependant, celle-ci obsédée par sa vie professionnelle, n'y voit que du feu, en d'autres termes, ne s'aperçoit de rien jusqu'au jour où sa fille finit aux urgences.

(Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - geralt)

Wyrażenie "n'y voir que du feu" przetłumaczone dosłownie dostarcza nam wskazówek pomocnych w ustaleniu przenośnego sensu tego powiedzenia. Kiedy, tłumacząc dosłownie, "widzimy tylko ogień", nasze myśli, nasz wzrok i nasze wysiłki są skoncentrowane na jednej rzeczy i nie pozwalają widzieć nic więcej. Jednak wyrażenie to ma również swoje zastosowanie w nieco mniej dramatycznym kontekście. W sytuacjach codziennych "widząc tylko ogień" nie zwracamy uwagi na to, co nas otacza, nie widzimy zmian zachodzących w ludziach, okolicznościach, sytuacji. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: samotna matka zbuntowanej nastolatki jest jednocześnie zajętą businesswoman. W konsekwencji więcej czasu spędza w biurze niż w domu. Jej córka, która ma nadmiar wolnego czasu i żadnej kontroli nad sobą, zaczyna eksperymentować z narkotykami. Wraca do domu coraz później, ma zmienne nastroje, z pobudzenia popada w apatię, a jej źrenice są rozszerzone. Małe sumy pieniędzy regularnie znikają z portfela matki. Ta jednak, zajęta swoją karierą, nic nie widzi, aż do dnia, w którym jej córka ląduje na pogotowiu.

Co znaczy envoyer sur les roses

L'expression "envoyer sur les roses" est un bel exemple illustrant l'importance des prépositions. En effet, les étudiants qui analysent la langue en se basant sur le critère de mots-clés, n'y verront que les mots "envoyer"et "roses"qui effectivement ont des connotations plutôt positives. 

Cependant, envoyer sur les roses n'est pas synonyme d'envoyer des roses à quelqu'un. Loin de là. Quand nous envoyons quelqu'un sur les roses, nous nous débarrassons d'une personne gênante, voire, lourde de manière éduquée et élégante.

Imaginez la situation suivante: vous avez une tante trop curieuse qui adore poser des questions à la fois indiscrètes et gênantes comme par exemple: "est-ce que tu préfères tes parents à tes beaux-parents". Bien évidemment, en compagnie de votre femme ou de votre mari, vous n'avez pas du tout envie de dire quoi que ce soit. 

Cependant, comme pour des raisons familiales, vous ne pouvez pas lui dire de partir et de ne jamais revenir, vous lui annoncez que vous avez une réunion très urgente au travail et que vous devez sortir sans tarder. 

Ainsi, vous arrivez à votre objectif, vous perdez de vue à votre tante sans être offensif envers elle, en d'autres termes, vous l'envoyez sur les roses.

 (Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - markus53)

 Wyrażenie "envoyer quelqu'un sur les roses" doskonale pokazuje, jak ważne w języku jest użycie przyimków. Istotnie, uczniowie, którzy mają tendencję do analizy języka pod kątem słów-kluczy, najprawdopodobniej dostrzegą jedynie dobrze kojarzące się słowa "wysłać" i "róże". Jednakże i tłumacząc dosłownie "wysłać komuś róże" to nie to samo, co "wysłać kogoś na róże". Po francusku wysyłając kogoś na róże, w elegancki i taktowny sposób pozbywamy się uciążliwej, a wręcz natrętnej osoby. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: macie w rodzinie ciotkę, która uwielbia zadawać niedyskretne, a wręcz żenujące pytania, jak na przykład: "czy wolisz swoich rodziców czy teściów", na które w obecności żony czy męża wcale nie macie ochoty odpowiadać. 

Ponieważ jednak, z powodów rodzinnych, nie możecie po prostu powiedzieć jej, by odeszła i już nie wracała, informujecie ją, że macie w pracy niezwykle ważne zebranie i, że musicie natychmiast na nie wyjść. 

Tym sposobem osiągacie wasz cel, ciotkę tracicie z oczu nie zachowując się wobec niej wulgarnie.

Co znaczy ne pas y aller par quatre chemins

En ce qui concerne l'art de conversation nous pouvons distinguer deux types d'interlocuteurs. Ceux qui vont droit au but et ceux qui avant de présenter leur idée principale éprouvent le besoin d'aborder d'autres sujets. 

Cette fois nous porterons intérêt plutôt aux représentants du premier groupe et ceci pour une raison très simple: aller droit au but, déclarer directement ses intentions dans une conversation signifie en d'autres termes ne pas y aller par quatre chemins. 

Imaginez la situation suivante: vous avez sollicité un prêt auprès de la banque pour vous offrir une belle maison dans un quartier chic. Tout va à la merveille jusqu'au moment où vous perdez votre emploi et par conséquent vous n'avez plus de ressources financières. Heureusement, l'une de vos tantes est assez riche et en plus elle a toujours eu un faible pour vous.

Naturellement c'est la première personne qui pourrait vous donner un coup de main. Et comme vous n'avez pas beaucoup de temps pour payer vos dettes vous lui téléphonez et sans y aller par quatre chemins d'abord vous lui demandez de vous prêter de l'argent et ensuite vous lui expliquez votre situation. 

(Photo: © CC0 Public Domain: Pixabay - Unsplash)

W sztuce konwersacji możemy wyróżnić dwa typy rozmówców. Tych, którzy od razu przechodzą do sedna sprawy oraz tych, którzy zanim przejdą do głównej myśli odczuwają potrzebę omówienia kilku pobocznych wątków. 

Tym razem bliżej przyjrzymy się reprezentantom tej pierwszej grupy i to z bardzo prostego powodu: przedstawienie istoty sprawy w rozmowie to inaczej, przejście do sedna, bez owijania w bawełnę, czyli polskiego odpowiednika wyrażenia "ne pas y aller par quatre chemins".  

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: w banku zaciągnęliście kredyt, aby sprawić sobie piękny dom w eleganckiej dzielnicy. Wszystko szło dobrze do momentu, w którym straciliście pracę, a wraz z nia środki do życia. Na szczęście jedna z waszych ciotek jest raczej dobrze sytuowana, a przy okazji od zawsze miała do was słabość.

Logicznie rzecz ujmując jest więc pierwszą osobą, która może Wam pomóc. A ponieważ macie bardzo mało czasu na spłacenie długów. Dzwonicie do niej i, bez owijania w bawełnę, najpierw prosicie ją o pożyczkę, a dopiero w drugiej kolejności wyjaśniacie całą sytuację.

Co znaczy quand les poules auront des dents?

Quand les poules auront des dents - qu'est-ce que cela veut dire?
 
L'expression “quand les poules auront des dents” est très suggestive. Quand on commence à imaginer ces pauvres animaux avec les becs pleins de dents d'abord on se dit: “tiens, je n'y ai jamais pensé”ensuite on commence à avoir froid dans le dos mais enfin on arrive à la conclusion qu'une telle situation est décidément impossible et qu'elle ne pourra jamais se produire. Justement “jamais” c'est notre mot clé qui nous explique tout. En effet, si un évènement a lieu quand les poules auront des dents, cela veut dire qu'il n'arrivera jamais.


Pour mieux comprendre cette expression imaginez la situation suivante: une adolescente a arrêté de manger de la viande et du poisson car elle veut devenir végétarienne. Cependant, ses proches n'acceptent pas du tout sa décision et pendant chaque repas en famille, ils lui posent la même question: “quand est-ce que tu recommenceras à manger de la viande?”. Et comme la jeune fille est très détérminée elle leur répond: “quand les poules auront des dents”.
 

(Photo: © Creative Commons - Pixabay: zdenet)

Co znaczy quand les poules auront des dents?


Wyrażenie “quand les poules auront des dents”, czyli, w dosłownym tłumaczeniu, “kiedy kury będą miały zęby” jest bardzo sugestywne. Wystarczy tylko wyobrazić sobie te biedne zwierzęta z dziobami pełnymi wystających zębów. W pierwszej chwili możemy pomyśleć “no tak, o tym nie pomyślałem/am)", następnie przeszywa nas lekki dreszcz, w końcu dochodzimy jednak do wniosku, że taka sytuacja nie ma prawa nigdy się wydarzyć. No właśnie, “nigdy” to nasze słowo klucz. W istocie jeśli jakieś wydarzenie ma mieć miejsce kiedy kury będą miały zęby, oznacza to, że nie nadejdzie nigdy.
 
Aby lepiej zrozumieć to wyrażenie, wyobraźcie sobie następującą sytuację: pewna nastolatka przestała jeść mięso i ryby, chce bowiem zostać wegetarianką. Jednak jej bliscy zupełnie nie akceptują jej decyzji i podczas każdego rodzinnego posiłku pytają: “kiedy znowu zaczniesz jeść mięso?”. A ponieważ dziewczyna jest bardzo zdeterminowana, odpowiada “kiedy kury będą miały zęby” lub bardziej po polsku “kiedy mi na ręce kaktus wyrośnie”.

Co znaczy mettre les pieds dans le plat?

En français:

“Avez-vous déjà mis les pieds dans le plat?”- il est plus que probable que si un français dans la rue  vous posait une telle question vous le prendriez pour un fou. Pourquoi mettrait-on les pieds dans un objet dont on se sert pendant les repas? Effectivement, la traduction littérale de cette expression ne nous donne aucune piste concernant sa signification. Il faudra donc aller au fait. Quand quelqu'un met les pieds dans le plat il aborde, sans le savoir, un sujet délicat qu'il vaut mieux éviter. Il commet une maladresse verbale en évoquant des questions gênantes ou douloureuses pour son interlocuteur.

Imaginez la situation suivante: un groupe d'anciens camarades de classe s'est donné rendez-vous dans un bar pour reprendre le contact. Ils commencent donc à parler de leurs carrières, leurs familles, leurs histories d'amour, bref, de la vie après le lycée. Cependant parmi ces histoires plus ou moins intéressantes il y a une particulièrement triste: celle de Julie qui vient de devenir veuve. Mariée depuis à peine deux semaines, son époux s'est noyé dans la mer pendant leur voyage de noces à Minorque. Bien évidemment tout le monde essaye de la consoler. Soudain, Pierre qui a été au téléphone et qui n'a pas entendu la triste confession de Julie, propose de partir à Minorque pour fêter les retrouvailles entre amis.

(Photo: © Creative Commons - en.wikipedia.org)

Po polsku:

Wyrażenie “mettre les pieds dans le plat” w dosłownym tłumaczeniu może się wydawać co najmniej dziwne. Wkładać nogi do talerza? - gdyby jakiś Francuz zadał Wam takie pytanie na ulicy, z pewnością uznalibyście go za wariata. Istotnie, mając do dyspozycji jedynie dosłowne tłumaczenie wyrażenia, trudno domyślić się jego znaczenia, dlatego też bez zbędnych wstępów, przejdziemy do sedna sprawy. Kiedy ktoś “wkłada nogi do talerza” nieświadomie i niechcący porusza delikatny temat, którego lepiej unikać w danej sytuacji. Popełnia więc słowną niezręczność, gafę, przywołując wstydliwe lub bolesne dla swojego rozmówcy kwestie.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: grupa byłych kolegów i koleżanek z klasy postanowiła spotkać się w barze, aby ponownie nawiązać kontakt. Zaczynają więc rozmawiać o swojej karierze, rodzinie, historiach miłosnych, w skrócie: o życiu po liceum. Jednakże wśród mniej lub badziej interesujących opowieści znalazła się jedna szczególnie smutna: Julie właśnie owdowiała. Po zaledwie dwóch tygodniach małżeństwa jej mąż utonął w morzu podczas ich miesiąca miodowego na Minorce. Oczywiście wszyscy starają się ją pocieszyć. Nagle Pierre, który rozmawiał przez telefon i nie słyszał smutnego wyznania Julie, proponuje, by jechać na Minorkę i uczcić spotkanie po latach.

Co znaczy en catimini?

En français:

Faire quelque chose en catimini est une expression qui paraît toute mignonne grâce à la sonorité du mot “catimini”. Cependant le véritable sens de cette expression adverbiale est lié plutôt au monde des mensonges et des secrets. En effet, faire quelque chose en catimini signifie faire quelque chose secrètement, en cachette, sans que personne ne le sache.

Imaginez la situation suivante: un homme trompe sa femme mais il ne veut pas que celle-ci s'en aperçoive. Comme excuse il invente des heures supplémentaires au travail. Ainsi, il peut rentrer tard. Par contre le matin, il se lève très tôt et il part en catimini afin que sa femme ne se réveille pas et qu'elle ne commmence pas à lui poser trop de questions embarassantes.

(Photo: © Creative Commons - Linternaute.com)

Po polsku:

Wyrażenie faire quelque chose en catimini jest dosyć przyjemne dla ucha, dzięki specyficznemu brzmieniu słowa “catimini”. Jednak jego znaczenie jest powiązane ze światem kłamstw i sekretów. Wyrażenie możemy przetłumaczyć jako “w sekrecie, ukradkiem, aby inne osoby nie widziały”.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: mężczyzna zdradza swoją żonę, ale nie chce, żeby się o tym dowiedziała. Za wymówkę obrał sobie nadgodziny w pracy. Dzięki temu może bowiem wracać późno. Za to rano, wstaje bardzo wcześnie i ukradkiem się wymyka, aby jego żona nie obudziła się i nie zaczęła zadawać mu niewygodnych pytań.