Co znaczy faire un tabac

"Cette nouvelle application fait un tabac parmi les plus jeunes utilisateurs de la Toile" - en voyant cette phrase pour la première fois et sans connaître le contexte, vous pourriez penser directement à des activités illicites et suspectes. Le tabac et les jeunes? Quel est le rapport? De quoi s'agit-il? C'est quoi ce délire? - diraient les amants du langage familier.

Encore une fois, afin de bien comprendre la phrase ci-dessus, il est indispensable de connaître l'expression "faire un tabac". Son synonyme dans le langage de la rue serait "cartonner" ou "être très populaire" - pour les puristes de la langue française.

Imaginez la situation suivante: vous êtes un jeune programmiste passionné par votre métier. À part votre travail, vous passez des jours et des nuits en travaillant sur votre propre messagerie instantanée. Vous passez des heures entières à réfléchir sur les traits qui pourraient la différencier d'autres produits qui sont déjà disponibles sur le marché. Tout d'un coup, une lampe s'allume dans votre tête...ça y est! Eurêka! Votre messagerie permettra d'envoyer et de recevoir des odeurs!

Vous redoublez vos efforts et après quelques jours d'un travail presque inhumain, vous lancez l'application auprès du grand public. Et tout comme vous l'avez imaginé... elle fait un tabac et vous devenez millionnaire. 

(Foto: CC0 Public Domain - Pixabay: Humusak)

Czytając francuskie gazety lub portale poświęcone nowym technologiom, z łatwością moglibyście się natknąć, na przykład, na następujący tytuł: "Cette nouvelle application fait un tabac parmi les plus jeunes utilisateurs de la Toile", która po dosłownym przetłumaczeniu oznacza "Ta nowa aplikacja robi tytoń wśród najmłodszych użytkowników Sieci". Widząc takie zdanie, niezorientowana w kontekście osoba, niemal natychmiast pomyśli i deprawacji dzieci i młodzieży lub innych nielegalnych praktykach. O co więc chodzi? Gdzie tu sens? O co cho? - westchnęliby wielbiciele języka potocznego.

Również i w tym przypadku, aby zrozumieć sens powyższego zdania, należy wiedzieć, co znaczy wyrażenie "faire un tabac". Najbardziej ekspresyjnym synonimem jest czasownik z rejestru potocznego, czyli "wymiatać" lub "cieszyć się ogromną popularnością" - w wersji dla purystów językowych. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: naszym bohaterem jest młody programista zafascynowany swoim zawodem. Poza pracą, jest on dzień i noc pochłonięty tworzeniem własnego komunikatora internetowego. Spędza on sporo czasu na myśleniu o cechach, które odróżnią jego program od tylu istniejących już od dawna na rynku. Nagle w jego głowie zapala się lampka! Eureka! Komunikator umożliwi użytkownikom przesyłanie i odbieranie zapachów!

Nasz programista pracuje z jeszcze większym zaangażowaniem i po kilku dniach niemal nieludzkiego wysiłku, aplikacja zostaje zaprezentowana szerokiej publiczności. Zgodnie z oczekiwaniami, aplikacja "wymiotła" czyniąc jej twórcę milionerem. 

Co znaczy avoir le cafard

Même si plusieurs personnes ont le cafard plus souvent en hiver qu'en été, cet état d'âme n'est pas conditionné que par la température. Au contraire, si, par exemple, votre compagnon ou votre compagne vous quitte, vous pouvez être sûrs d'avoir le cafard même sur une plage paradisiaque, car avoir le cafard signifie, avoir des pensées noires, être démotivé, sans enthousiasme, ne pas avoir le moral.

Imaginez la situation suivante: pour fêter vos dix ans de mariage, vous avez organisé un weekend en amoureux dans un hôtel spa. Tout se déroule comme prévu jusqu'au moment où vous découvrez que votre femme a eu une liaison avec un beau kinésithérapeute. Et comme avant de votre arrivée il y a eu un orage de neige, vous ne pouvez partir nulle part. Bloqués dans l'hôtel, vous êtes prostrés, vous n'avez envie de rien faire, vous restez immobilisés par la tristesse, vous ne parlez à personne, vous avez le cafard. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: OpenClipartVectors)

Nawet jeśli wiele osób "ma karalucha" częściej zimą niż latem, ten stan ducha nie jest uwarunkowany jedynie pogodą. Wręcz przeciwnie, jeśli, na przykład, wasz partner lub partnerka was opuszcza, możecie być pewni, że złapiecie karalucha nawet na rajskiej plaży. Wyrażenie avoir le cafard oznacza bowiem "być smutnym, mieć czarne myśli, być bez entuzjazmu, zniechęconym, w depresyjnym nastroju".

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: aby uczcić dziesiątą rocznicę małżeństwa, zorganizowaliście romantyczny w weekend w hotelu spa. Wszystko dzieje się zgodnie z planem do momentu, w którym dowiadujecie się, że wasza żona dała się uwieść przystojnemu masażyście. A ponieważ przed waszym przyjazdem była burza śnieżna, nie możecie nigdzie wyjechać. Zablokowani w hotelu, jesteście zdemotywowani, bezsilni, nie macie ochoty nic robić, obezwładnia was smutek, z nikim nie rozmawiacie, jesteście w stanie depresyjnym, czyli "macie karalucha". 

Co znaczy être à ramasser à la petite cuillère

Être à ramasser à la petite cuillère? Un état physique et mental qui est arrivé, arrive et arrivera à nous tous. Indépendamment de notre état de santé, nos habitudes alimentaires ou encore le temps que nous consacrons à notre bien-être. Malheureusement, à cause de différentes circonstances, chacun de nous, un jour sera à ramasser à la petite cuillère, c'est-à-dire, extrêmement fatigué, épuisé, exténué et tout ce que nous pouvons inventer comme synonymes de ces termes.

Imaginez la situation suivante: ce matin vous vous êtes levés un peu trop tard et comme vous habitez loin de votre lieu de travail et vous êtes sans le sou pour vous payer un taxi, vous devez y aller à pied ou plutôt en courant. 

Une fois arrivés au bureau, une autre surprise de taille vous attend: votre supérieur a décidé de vous licencier à cause des retards répétés. Ainsi, après un effort physique et sous l'effet de la mauvaise nouvelle, vous tombez par terre et effectivement, littéralement et métaphoriquement,  vous n'êtes plus qu' à ramasser à la petite cuillère.

 (Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: bykst)

Être à ramasser à la petite cuillère? Stan, w którym "można nas zbierać łyżeczką" przytrafił, przytrafia i na pewno przytrafi się nam wszystkim. I to niezależnie od stanu naszego zdrowia, zwyczajów żywieniowych czy czasu, który poświęcamy na poprawę samopoczucia. Niestety, prędzej czy później, każdy z nas będzie zmęczony, wykończony, wypompowany, a każdy synonimów tych słów będzie tutaj pasować jak ulał.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: tego ranka wstaliście nieco za późno, a ponieważ miejsce waszej pracy jest nieco oddalone od miejsca zamieszkania i nie macie żadnych pieniędzy, by wezwać taksówkę, w drogę musicie udać się pieszo, a raczej biegnąc. 

Po przybyciu do biura, czeka na was kolejna niespodzianka wielkiej wagi: wasz szef zdecydował się was zwolnić z powodu powtarzających się spóźnień. Z powodu wysiłku i wrażenia jakie wywarła na was ta nowina, osuwacie się na ziemię i faktycznie, zarówno metaforycznie, jak i dosłownie, "można was zbierać z ziemi łyżeczką".

Co znaczy ne pas faire de vieux os

Si quelqu'un ne fait pas de vieux os dans un endroit, il est probablement impatient et se lasse très vite de ce qui l' entoure. En effet, ne pas faire de vieux os veut dire ne pas rester longtemps dans un endroit. 

Imaginez la situation suivante: vous avez un cousin qui depuis son enfance a rêvé de vivre dans plusieurs pays différents et sur tous les continents. Plus le temps passait, plus il s'acharnait à réaliser son rêve. Ainsi, le jour de son 18ème anniversaire il a décidé de partir en Amérique du Sud, ensuite il a trouvé du travail aux États-Unis et récemment il a déménagé en Afrique. Cependant, toute sa famille est convaincue qu'il n'y fera pas de vieux os et que d'ici deux ans il sera déjà ailleurs.

(Zdjęcie: CC0 Public Domain - Pixabay: PublicDomainPictures)

Jeśli jakaś osoba, według Francuzów, "nie robi starych kości" oznacza to, że prawdopodobnie jest niecierpliwa i szybko nuży się swoim otoczeniem. Istotnie, wyrażenie "ne pas faire de vieux os" oznacza, "nie pozostawać długo w jednym miejscu".

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: macie w rodzinie kuzyna, który od dziecka marzył o życiu w różnych krajach i na wszystkich kontynentach. Im więcej upływało czasu, tym bardziej był on przekonany do swojego pomysłu. W końcu, w dniu 18-tych urodzin zdecydował o wyjeździe do Ameryki Południowej, następnie znalazł pracę w Stanach Zjednoczonych, a ostatnio pojechał do Afryki. Jego cała rodzina jest jednak przekonana, że nie zagrzeje tam długo miejsca i za dwa lata będzie już gdzie indziej. 

Co znaczy être entre le marteau et l'enclume

Quand nous sommes entre le marteau et l'enclume notre situation est tragique. Quoi qu'on fasse ce sera un mauvais choix. En effet, ni le marteau, ni l'enclume appartiennent aux outils qu'on pourrait classifier comme "amicaux", même s'ils sont très utiles, surtout dans le secteur d'industrie. 

Être entre la marteau et l'enclume signifie que nous nous trouvons au milieu de deux groupes dont les intérêts sont opposés et que nous ne pouvons échapper nulle part. 

Imaginez la situation suivante: vous êtes invités à une fête où il y aura des supporteurs acharnés de deux clubs de football. À un moment donné les représentants des deux bandes vous posent une question très embarrassante: "et toi, tu es pour l'OM ou l'OL, hein?"
Quelle que soit votre réponse, vous risquez gros, en d'autres termes, vous êtes entre le marteau et l'enclume, à moins que la phrase "je n'aime pas le football" vous sauve la peau.

(Zdjęcie: CC0 Public Domain: Pixabay - Taken)

Jeśli znajdujemy się pomiędzy młotem i kowadłem, nasza sytuacja jest tragiczna. Niezależnie od decyzji, jaką podejmiemy, będzie ona zła. Zresztą ani młot, ani kowadło nie należą do grupy narzędzi, które moglibyśmy zaklasyfikować jako "przyjacielskie", choć z pewnością są one przydatne, szczególnie w sektorze przemysłowym.

Być między młotem a kowadłem oznacza, że znajdujemy się pomiędzy dwiema grupami, których interesy są rozbieżne i niewiele możemy z tym stanem rzeczy zrobić.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: zaproszono Was na imprezę, na której będą zagorzali kibice dwóch drużyn piłkarskich. W pewnym momencie, przedstawiciele obu grup zadają Wam żenujące pytanie "a ty? za kim idziesz? za OM (Olympique de Marseille) czy OL (Olympique de Lyon)". 
Niezależnie od tego, co odpowiecie, pakujecie się w niebezpieczną sytuację, innymi słowy, jesteście między młotem a kowadłem, chyba że zdanie "nie interesuję się piłką nożną" uratuje Wam skórę. 

Co znaczy pédaler dans la choucroute

Vu que les cyclistes ont encore quelques jours pour arriver à l'avenue des Champs Élysées qui est la ligne d'arrivée de la Grande Boucle, nous pouvons analyser une drôle d'expression liée au cyclisme.

Il s'agit de la phrase "pédaler dans la choucroute" dont la signification littérale en polonais c'est "pedałować w kapuście kiszonej". Même si vous n'avez pas encore expérimenté une telle activité, vous êtes parfaitement capables de comprendre qu'un tel effort est entrepris pratiquement en vain. En pédalant dans la choucroute on n'avance pas du tout, quels que soient nos mouvements. 

Imaginez la situation suivante: vous avez décidé de participer à un concours littéraire. Vous commencez à écrire mais au bout de 5 minutes vous ne trouvez plus d'inspiration. Cependant, au lieu de faire une pause afin de vous changer les idées, vous continuez à multiplier des absurdités et par conséquent vous n'avancez pas. En d'autres termes, vous pédalez dans la choucroute. 

(Zdjęcie: CC0 Public Domain: Pixabay - bykst)

Ponieważ kolarze mają jeszcze parę dni, aby dotrzeć na Pola Elizejskie, gdzie znajduje się meta wyścigu Tour de France, my możemy zająć się całkiem zabawnym wyrażeniem związanym właśnie z kolarstwem.

Jest nim zdanie "pédaler dans la choucroute", czyli "pedałować w kapuście kiszonej". Nawet jeśli nie wykonywaliście jeszcze takiej czynności, z łatwością możecie sobie wyobrazić, że sprowadza się ona do wysiłku powziętego na marne. Pedałując w kapuście, pomimo wielkiego zmęczenia, nie osiągamy naszego celu.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: zdecydowaliście się na wzięcie udziału w konkursie literackim. Zaczynacie więc pisać, jednak po 5 minutach tracicie całą wenę. Mimo to, zamiast zrobić coś innego, aby oderwać się od obsesyjnych myśli, piszecie nadal, mnożąc absurdy i głupoty. W konsekwencji, pisanie opowiadania idzie więc jak po grudzie, nie czynicie żadnych postępów, stoicie w miejscu. Innymi słowy, pedałujecie w kapuście kiszonej. 

Co znaczy retourner sa veste

Retourner sa veste est, en même temps, une tactique de survie efficace et un acte ignoble qui ne prouve que la lâcheté d'un individu. Quand quelqu'un retourne sa veste, il change d'opinion ou de convictions (politiques, culturelles ou morales) selon les circonstances pour en tirer profit. 
Il ne s'agît donc pas d'un simple changement d'avis, fruit d'expérience et de réflexions, mais du pur opportunisme. 

Imaginez la situation suivante: dans une entreprise il y a un employé qui critique sans cesse les végétariens. Il le fait exprès sachant que son responsable direct, gourmand invétéré, adore la viande. Cependant, quand le directeur en question est remplacé par un autre, cette fois, végétalien, notre employé opportuniste retourne sa veste en montrant son admiration envers les personnes qui ont renoncé aux produits provenant d'animaux.

(Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - juanita7210)

Wyrażenie retourner sa veste jest jednocześnie skuteczną taktyką przetrwania oraz zachowaniem godnym potępienia pokazującym tchórzostwo danej osoby. Kiedy ktoś, dosłownie tłumacząc, "zmienia marynarkę", przewartościowuje swoje poglądy i upodobania (polityczne, kulturalne czy moralne), zależnie od okoliczności, aby osiągnąć maksimum korzyści. Nie chodzi więc o zmianę poglądów, która może być wynikiem doświadczeń czy przemyśleń. Mamy tutaj do czynienia z oportunizmem w czystej postaci.

 
Wyobraźcie sobie następującą sytuację: w pewnej firmie spotykamy pracownika, który przy każdej okazji krytykuje wegetarian. Robi to specjalnie, wiedząc, że jego bezpośredni przełożony jest miłośnikiem potraw mięsnych.
Kiedy jednak, rzeczony szef zostaje zastąpiony przez innego, który dla odmiany jest weganinem, nasz pracownik oportunista zmienia barwy manifestując swój podziw dla osób, które zrezygnowały z produktów pochodzenia zwierzęcego.