Co znaczy mettre les pieds dans le plat?

En français:

“Avez-vous déjà mis les pieds dans le plat?”- il est plus que probable que si un français dans la rue  vous posait une telle question vous le prendriez pour un fou. Pourquoi mettrait-on les pieds dans un objet dont on se sert pendant les repas? Effectivement, la traduction littérale de cette expression ne nous donne aucune piste concernant sa signification. Il faudra donc aller au fait. Quand quelqu'un met les pieds dans le plat il aborde, sans le savoir, un sujet délicat qu'il vaut mieux éviter. Il commet une maladresse verbale en évoquant des questions gênantes ou douloureuses pour son interlocuteur.

Imaginez la situation suivante: un groupe d'anciens camarades de classe s'est donné rendez-vous dans un bar pour reprendre le contact. Ils commencent donc à parler de leurs carrières, leurs familles, leurs histories d'amour, bref, de la vie après le lycée. Cependant parmi ces histoires plus ou moins intéressantes il y a une particulièrement triste: celle de Julie qui vient de devenir veuve. Mariée depuis à peine deux semaines, son époux s'est noyé dans la mer pendant leur voyage de noces à Minorque. Bien évidemment tout le monde essaye de la consoler. Soudain, Pierre qui a été au téléphone et qui n'a pas entendu la triste confession de Julie, propose de partir à Minorque pour fêter les retrouvailles entre amis.

(Photo: © Creative Commons - en.wikipedia.org)

Po polsku:

Wyrażenie “mettre les pieds dans le plat” w dosłownym tłumaczeniu może się wydawać co najmniej dziwne. Wkładać nogi do talerza? - gdyby jakiś Francuz zadał Wam takie pytanie na ulicy, z pewnością uznalibyście go za wariata. Istotnie, mając do dyspozycji jedynie dosłowne tłumaczenie wyrażenia, trudno domyślić się jego znaczenia, dlatego też bez zbędnych wstępów, przejdziemy do sedna sprawy. Kiedy ktoś “wkłada nogi do talerza” nieświadomie i niechcący porusza delikatny temat, którego lepiej unikać w danej sytuacji. Popełnia więc słowną niezręczność, gafę, przywołując wstydliwe lub bolesne dla swojego rozmówcy kwestie.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: grupa byłych kolegów i koleżanek z klasy postanowiła spotkać się w barze, aby ponownie nawiązać kontakt. Zaczynają więc rozmawiać o swojej karierze, rodzinie, historiach miłosnych, w skrócie: o życiu po liceum. Jednakże wśród mniej lub badziej interesujących opowieści znalazła się jedna szczególnie smutna: Julie właśnie owdowiała. Po zaledwie dwóch tygodniach małżeństwa jej mąż utonął w morzu podczas ich miesiąca miodowego na Minorce. Oczywiście wszyscy starają się ją pocieszyć. Nagle Pierre, który rozmawiał przez telefon i nie słyszał smutnego wyznania Julie, proponuje, by jechać na Minorkę i uczcić spotkanie po latach.

Co znaczy en catimini?

En français:

Faire quelque chose en catimini est une expression qui paraît toute mignonne grâce à la sonorité du mot “catimini”. Cependant le véritable sens de cette expression adverbiale est lié plutôt au monde des mensonges et des secrets. En effet, faire quelque chose en catimini signifie faire quelque chose secrètement, en cachette, sans que personne ne le sache.

Imaginez la situation suivante: un homme trompe sa femme mais il ne veut pas que celle-ci s'en aperçoive. Comme excuse il invente des heures supplémentaires au travail. Ainsi, il peut rentrer tard. Par contre le matin, il se lève très tôt et il part en catimini afin que sa femme ne se réveille pas et qu'elle ne commmence pas à lui poser trop de questions embarassantes.

(Photo: © Creative Commons - Linternaute.com)

Po polsku:

Wyrażenie faire quelque chose en catimini jest dosyć przyjemne dla ucha, dzięki specyficznemu brzmieniu słowa “catimini”. Jednak jego znaczenie jest powiązane ze światem kłamstw i sekretów. Wyrażenie możemy przetłumaczyć jako “w sekrecie, ukradkiem, aby inne osoby nie widziały”.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: mężczyzna zdradza swoją żonę, ale nie chce, żeby się o tym dowiedziała. Za wymówkę obrał sobie nadgodziny w pracy. Dzięki temu może bowiem wracać późno. Za to rano, wstaje bardzo wcześnie i ukradkiem się wymyka, aby jego żona nie obudziła się i nie zaczęła zadawać mu niewygodnych pytań.

Co znaczy faire porter le chapeau?

En français:

Quand nous voulons faire porter le chapeau à quelqu'un cela n' a rien à voir avec l'élégance. Au contraire, en faisant porter le chapeau à une personne, nous voulons la rendre responsable des erreurs que nous avons commises.

Imaginez la situation suivante: Anne, une riche rentière n'a pas le temps de s'occuper des tâches ménagères. Elle décide d'offrir un poste de femme de ménage à une fille qui auparavant a été condamnée à un an de prison pour le vol. Philippe, le fils d'Anne est toxicomane. De plus en plus souvent il vole d'importantes sommes d'argent à sa mère. Quand cette dernière découvre enfin la disparition des billets de son portefeuille, Philippe fait porter le chapeau à la femme de ménage tout en profitant de son passé difficile. 

(Photo: © Creative Commons - commons.wikimedia.org)

Po polsku: 

Wyrażenie faire porter le chapeau à quelqu'un ma niewiele wspólnego z elegancją. Wręcz przeciwnie, chcąc włożyć komuś kapelusz (bo tak w wolnym tłumaczeniu możemy to wyrażenie przełożyć) tak naprawdę chcemu zrzucić na tę osobę winę za popełnione przez nas błędy.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: Anne, bogaczka żyjąca z dochodów płynących z nieruchomości, nie ma czasu na zajmowanie się utrzymaniem domu. Proponuje więc stanowisko sprzątaczki dziewczynie, która kiedyś została skazana na rok pozbawienia wolności za kradzież. Philippe, syn Anne, jest narkomanem. Coraz częściej kradnie swojej matce spore sumy pieniędzy. Kiedy odkrywa ona, że z portfela znikają jej banknoty, Philippe zrzuca winę na sprzątaczkę wykorzystując jej trudną przeszłość.

Co znaczy payer les pots cassés?

En français:

Payer les pots cassés est une expression que nous utilisons dans des situations plutôt désagréables. Quand quelqu'un se voit obligé de payer les pots cassés, il assume les conséquences des actes commis par d'autres personnes.

Imaginez la situation suivante: une mère avec son fils de 5 ans sont entrés dans un supermarché. Le petit est très vif, il bouge tout le temps, il touche tout ce qui se trouve sur les étagères. À un moment donné il prend deux pots et il les fait tomber par terre. Les pots sont cassés mais bien sûr comme le petit garçon est mineur c'est sa mère qui doit assumer la responsabilité et rembourser le propriétaire.

 (Photo: © Creative Commons - Pixabay: jaymethunt)

Po polsku:

Payer les pots cassés jest wyrażeniem, które przyda nam się w raczej nieprzyjemnych sytuacjach. Kiedy ktoś musi zapłacić za, dosłownie mówiąc, "stłuczone słoiki", oznacza to, że ponosi konsekwencje czynów popełnionych przez inne osoby.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: matka ze swoim pięcoletnim synem wchodzą do supermarketu. Maluch jest bardzo ruchliwy, nie może usiedzieć w miejscu i dotyka wszystkiego, co znajduje się na półkach. W pewnym momencie chwyta dwa słoiki i upuszcza je na ziemię. Słoiki są oczywiście stłuczone, ale ponieważ chłopczyk nie jest pełnoletni, to matka bierze za niego odpowiedzialność i zwraca pieniądze właścicielowi.