Co znaczy envoyer sur les roses

L'expression "envoyer sur les roses" est un bel exemple illustrant l'importance des prépositions. En effet, les étudiants qui analysent la langue en se basant sur le critère de mots-clés, n'y verront que les mots "envoyer"et "roses"qui effectivement ont des connotations plutôt positives. 

Cependant, envoyer sur les roses n'est pas synonyme d'envoyer des roses à quelqu'un. Loin de là. Quand nous envoyons quelqu'un sur les roses, nous nous débarrassons d'une personne gênante, voire, lourde de manière éduquée et élégante.

Imaginez la situation suivante: vous avez une tante trop curieuse qui adore poser des questions à la fois indiscrètes et gênantes comme par exemple: "est-ce que tu préfères tes parents à tes beaux-parents". Bien évidemment, en compagnie de votre femme ou de votre mari, vous n'avez pas du tout envie de dire quoi que ce soit. 

Cependant, comme pour des raisons familiales, vous ne pouvez pas lui dire de partir et de ne jamais revenir, vous lui annoncez que vous avez une réunion très urgente au travail et que vous devez sortir sans tarder. 

Ainsi, vous arrivez à votre objectif, vous perdez de vue à votre tante sans être offensif envers elle, en d'autres termes, vous l'envoyez sur les roses.

 (Photo: CC0 Public Domain: Pixabay - markus53)

 Wyrażenie "envoyer quelqu'un sur les roses" doskonale pokazuje, jak ważne w języku jest użycie przyimków. Istotnie, uczniowie, którzy mają tendencję do analizy języka pod kątem słów-kluczy, najprawdopodobniej dostrzegą jedynie dobrze kojarzące się słowa "wysłać" i "róże". Jednakże i tłumacząc dosłownie "wysłać komuś róże" to nie to samo, co "wysłać kogoś na róże". Po francusku wysyłając kogoś na róże, w elegancki i taktowny sposób pozbywamy się uciążliwej, a wręcz natrętnej osoby. 

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: macie w rodzinie ciotkę, która uwielbia zadawać niedyskretne, a wręcz żenujące pytania, jak na przykład: "czy wolisz swoich rodziców czy teściów", na które w obecności żony czy męża wcale nie macie ochoty odpowiadać. 

Ponieważ jednak, z powodów rodzinnych, nie możecie po prostu powiedzieć jej, by odeszła i już nie wracała, informujecie ją, że macie w pracy niezwykle ważne zebranie i, że musicie natychmiast na nie wyjść. 

Tym sposobem osiągacie wasz cel, ciotkę tracicie z oczu nie zachowując się wobec niej wulgarnie.

Co znaczy ne pas y aller par quatre chemins

En ce qui concerne l'art de conversation nous pouvons distinguer deux types d'interlocuteurs. Ceux qui vont droit au but et ceux qui avant de présenter leur idée principale éprouvent le besoin d'aborder d'autres sujets. 

Cette fois nous porterons intérêt plutôt aux représentants du premier groupe et ceci pour une raison très simple: aller droit au but, déclarer directement ses intentions dans une conversation signifie en d'autres termes ne pas y aller par quatre chemins. 

Imaginez la situation suivante: vous avez sollicité un prêt auprès de la banque pour vous offrir une belle maison dans un quartier chic. Tout va à la merveille jusqu'au moment où vous perdez votre emploi et par conséquent vous n'avez plus de ressources financières. Heureusement, l'une de vos tantes est assez riche et en plus elle a toujours eu un faible pour vous.

Naturellement c'est la première personne qui pourrait vous donner un coup de main. Et comme vous n'avez pas beaucoup de temps pour payer vos dettes vous lui téléphonez et sans y aller par quatre chemins d'abord vous lui demandez de vous prêter de l'argent et ensuite vous lui expliquez votre situation. 

(Photo: © CC0 Public Domain: Pixabay - Unsplash)

W sztuce konwersacji możemy wyróżnić dwa typy rozmówców. Tych, którzy od razu przechodzą do sedna sprawy oraz tych, którzy zanim przejdą do głównej myśli odczuwają potrzebę omówienia kilku pobocznych wątków. 

Tym razem bliżej przyjrzymy się reprezentantom tej pierwszej grupy i to z bardzo prostego powodu: przedstawienie istoty sprawy w rozmowie to inaczej, przejście do sedna, bez owijania w bawełnę, czyli polskiego odpowiednika wyrażenia "ne pas y aller par quatre chemins".  

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: w banku zaciągnęliście kredyt, aby sprawić sobie piękny dom w eleganckiej dzielnicy. Wszystko szło dobrze do momentu, w którym straciliście pracę, a wraz z nia środki do życia. Na szczęście jedna z waszych ciotek jest raczej dobrze sytuowana, a przy okazji od zawsze miała do was słabość.

Logicznie rzecz ujmując jest więc pierwszą osobą, która może Wam pomóc. A ponieważ macie bardzo mało czasu na spłacenie długów. Dzwonicie do niej i, bez owijania w bawełnę, najpierw prosicie ją o pożyczkę, a dopiero w drugiej kolejności wyjaśniacie całą sytuację.

Co znaczy quand les poules auront des dents?

Quand les poules auront des dents - qu'est-ce que cela veut dire?
 
L'expression “quand les poules auront des dents” est très suggestive. Quand on commence à imaginer ces pauvres animaux avec les becs pleins de dents d'abord on se dit: “tiens, je n'y ai jamais pensé”ensuite on commence à avoir froid dans le dos mais enfin on arrive à la conclusion qu'une telle situation est décidément impossible et qu'elle ne pourra jamais se produire. Justement “jamais” c'est notre mot clé qui nous explique tout. En effet, si un évènement a lieu quand les poules auront des dents, cela veut dire qu'il n'arrivera jamais.


Pour mieux comprendre cette expression imaginez la situation suivante: une adolescente a arrêté de manger de la viande et du poisson car elle veut devenir végétarienne. Cependant, ses proches n'acceptent pas du tout sa décision et pendant chaque repas en famille, ils lui posent la même question: “quand est-ce que tu recommenceras à manger de la viande?”. Et comme la jeune fille est très détérminée elle leur répond: “quand les poules auront des dents”.
 

(Photo: © Creative Commons - Pixabay: zdenet)

Co znaczy quand les poules auront des dents?


Wyrażenie “quand les poules auront des dents”, czyli, w dosłownym tłumaczeniu, “kiedy kury będą miały zęby” jest bardzo sugestywne. Wystarczy tylko wyobrazić sobie te biedne zwierzęta z dziobami pełnymi wystających zębów. W pierwszej chwili możemy pomyśleć “no tak, o tym nie pomyślałem/am)", następnie przeszywa nas lekki dreszcz, w końcu dochodzimy jednak do wniosku, że taka sytuacja nie ma prawa nigdy się wydarzyć. No właśnie, “nigdy” to nasze słowo klucz. W istocie jeśli jakieś wydarzenie ma mieć miejsce kiedy kury będą miały zęby, oznacza to, że nie nadejdzie nigdy.
 
Aby lepiej zrozumieć to wyrażenie, wyobraźcie sobie następującą sytuację: pewna nastolatka przestała jeść mięso i ryby, chce bowiem zostać wegetarianką. Jednak jej bliscy zupełnie nie akceptują jej decyzji i podczas każdego rodzinnego posiłku pytają: “kiedy znowu zaczniesz jeść mięso?”. A ponieważ dziewczyna jest bardzo zdeterminowana, odpowiada “kiedy kury będą miały zęby” lub bardziej po polsku “kiedy mi na ręce kaktus wyrośnie”.

Co znaczy mettre les pieds dans le plat?

En français:

“Avez-vous déjà mis les pieds dans le plat?”- il est plus que probable que si un français dans la rue  vous posait une telle question vous le prendriez pour un fou. Pourquoi mettrait-on les pieds dans un objet dont on se sert pendant les repas? Effectivement, la traduction littérale de cette expression ne nous donne aucune piste concernant sa signification. Il faudra donc aller au fait. Quand quelqu'un met les pieds dans le plat il aborde, sans le savoir, un sujet délicat qu'il vaut mieux éviter. Il commet une maladresse verbale en évoquant des questions gênantes ou douloureuses pour son interlocuteur.

Imaginez la situation suivante: un groupe d'anciens camarades de classe s'est donné rendez-vous dans un bar pour reprendre le contact. Ils commencent donc à parler de leurs carrières, leurs familles, leurs histories d'amour, bref, de la vie après le lycée. Cependant parmi ces histoires plus ou moins intéressantes il y a une particulièrement triste: celle de Julie qui vient de devenir veuve. Mariée depuis à peine deux semaines, son époux s'est noyé dans la mer pendant leur voyage de noces à Minorque. Bien évidemment tout le monde essaye de la consoler. Soudain, Pierre qui a été au téléphone et qui n'a pas entendu la triste confession de Julie, propose de partir à Minorque pour fêter les retrouvailles entre amis.

(Photo: © Creative Commons - en.wikipedia.org)

Po polsku:

Wyrażenie “mettre les pieds dans le plat” w dosłownym tłumaczeniu może się wydawać co najmniej dziwne. Wkładać nogi do talerza? - gdyby jakiś Francuz zadał Wam takie pytanie na ulicy, z pewnością uznalibyście go za wariata. Istotnie, mając do dyspozycji jedynie dosłowne tłumaczenie wyrażenia, trudno domyślić się jego znaczenia, dlatego też bez zbędnych wstępów, przejdziemy do sedna sprawy. Kiedy ktoś “wkłada nogi do talerza” nieświadomie i niechcący porusza delikatny temat, którego lepiej unikać w danej sytuacji. Popełnia więc słowną niezręczność, gafę, przywołując wstydliwe lub bolesne dla swojego rozmówcy kwestie.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: grupa byłych kolegów i koleżanek z klasy postanowiła spotkać się w barze, aby ponownie nawiązać kontakt. Zaczynają więc rozmawiać o swojej karierze, rodzinie, historiach miłosnych, w skrócie: o życiu po liceum. Jednakże wśród mniej lub badziej interesujących opowieści znalazła się jedna szczególnie smutna: Julie właśnie owdowiała. Po zaledwie dwóch tygodniach małżeństwa jej mąż utonął w morzu podczas ich miesiąca miodowego na Minorce. Oczywiście wszyscy starają się ją pocieszyć. Nagle Pierre, który rozmawiał przez telefon i nie słyszał smutnego wyznania Julie, proponuje, by jechać na Minorkę i uczcić spotkanie po latach.

Co znaczy en catimini?

En français:

Faire quelque chose en catimini est une expression qui paraît toute mignonne grâce à la sonorité du mot “catimini”. Cependant le véritable sens de cette expression adverbiale est lié plutôt au monde des mensonges et des secrets. En effet, faire quelque chose en catimini signifie faire quelque chose secrètement, en cachette, sans que personne ne le sache.

Imaginez la situation suivante: un homme trompe sa femme mais il ne veut pas que celle-ci s'en aperçoive. Comme excuse il invente des heures supplémentaires au travail. Ainsi, il peut rentrer tard. Par contre le matin, il se lève très tôt et il part en catimini afin que sa femme ne se réveille pas et qu'elle ne commmence pas à lui poser trop de questions embarassantes.

(Photo: © Creative Commons - Linternaute.com)

Po polsku:

Wyrażenie faire quelque chose en catimini jest dosyć przyjemne dla ucha, dzięki specyficznemu brzmieniu słowa “catimini”. Jednak jego znaczenie jest powiązane ze światem kłamstw i sekretów. Wyrażenie możemy przetłumaczyć jako “w sekrecie, ukradkiem, aby inne osoby nie widziały”.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: mężczyzna zdradza swoją żonę, ale nie chce, żeby się o tym dowiedziała. Za wymówkę obrał sobie nadgodziny w pracy. Dzięki temu może bowiem wracać późno. Za to rano, wstaje bardzo wcześnie i ukradkiem się wymyka, aby jego żona nie obudziła się i nie zaczęła zadawać mu niewygodnych pytań.

Co znaczy faire porter le chapeau?

En français:

Quand nous voulons faire porter le chapeau à quelqu'un cela n' a rien à voir avec l'élégance. Au contraire, en faisant porter le chapeau à une personne, nous voulons la rendre responsable des erreurs que nous avons commises.

Imaginez la situation suivante: Anne, une riche rentière n'a pas le temps de s'occuper des tâches ménagères. Elle décide d'offrir un poste de femme de ménage à une fille qui auparavant a été condamnée à un an de prison pour le vol. Philippe, le fils d'Anne est toxicomane. De plus en plus souvent il vole d'importantes sommes d'argent à sa mère. Quand cette dernière découvre enfin la disparition des billets de son portefeuille, Philippe fait porter le chapeau à la femme de ménage tout en profitant de son passé difficile. 

(Photo: © Creative Commons - commons.wikimedia.org)

Po polsku: 

Wyrażenie faire porter le chapeau à quelqu'un ma niewiele wspólnego z elegancją. Wręcz przeciwnie, chcąc włożyć komuś kapelusz (bo tak w wolnym tłumaczeniu możemy to wyrażenie przełożyć) tak naprawdę chcemu zrzucić na tę osobę winę za popełnione przez nas błędy.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: Anne, bogaczka żyjąca z dochodów płynących z nieruchomości, nie ma czasu na zajmowanie się utrzymaniem domu. Proponuje więc stanowisko sprzątaczki dziewczynie, która kiedyś została skazana na rok pozbawienia wolności za kradzież. Philippe, syn Anne, jest narkomanem. Coraz częściej kradnie swojej matce spore sumy pieniędzy. Kiedy odkrywa ona, że z portfela znikają jej banknoty, Philippe zrzuca winę na sprzątaczkę wykorzystując jej trudną przeszłość.

Co znaczy payer les pots cassés?

En français:

Payer les pots cassés est une expression que nous utilisons dans des situations plutôt désagréables. Quand quelqu'un se voit obligé de payer les pots cassés, il assume les conséquences des actes commis par d'autres personnes.

Imaginez la situation suivante: une mère avec son fils de 5 ans sont entrés dans un supermarché. Le petit est très vif, il bouge tout le temps, il touche tout ce qui se trouve sur les étagères. À un moment donné il prend deux pots et il les fait tomber par terre. Les pots sont cassés mais bien sûr comme le petit garçon est mineur c'est sa mère qui doit assumer la responsabilité et rembourser le propriétaire.

 (Photo: © Creative Commons - Pixabay: jaymethunt)

Po polsku:

Payer les pots cassés jest wyrażeniem, które przyda nam się w raczej nieprzyjemnych sytuacjach. Kiedy ktoś musi zapłacić za, dosłownie mówiąc, "stłuczone słoiki", oznacza to, że ponosi konsekwencje czynów popełnionych przez inne osoby.

Wyobraźcie sobie następującą sytuację: matka ze swoim pięcoletnim synem wchodzą do supermarketu. Maluch jest bardzo ruchliwy, nie może usiedzieć w miejscu i dotyka wszystkiego, co znajduje się na półkach. W pewnym momencie chwyta dwa słoiki i upuszcza je na ziemię. Słoiki są oczywiście stłuczone, ale ponieważ chłopczyk nie jest pełnoletni, to matka bierze za niego odpowiedzialność i zwraca pieniądze właścicielowi.